Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Orman Fakültesi, Peyzaj Mimarlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Nouran ALMEMAR
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Aysel Ulus
Eş Danışman: Selim Bayraktar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu tez çalışması, Türkiye'de peyzaj düzenlemelerinde doğal bitki türlerinin kullanımında karşılaşılan sorunları belirlemeyi ve bu sorunların çözümüne yönelik stratejiler geliştirmeyi amaçlamaktadır. Türkiye'nin zengin biyolojik çeşitliliği ve doğal bitki örtüsü, peyzaj düzenlemelerinde kullanılabilecek geniş bir potansiyel sunmasına rağmen, doğal bitkilerin peyzaj uygulamalarında yeterince değerlendirilmediği görülmektedir. Çalışma kapsamında, peyzaj mimarlarının doğal bitki kullanımına ilişkin tutumları, bilgi düzeyleri ve karşılaştıkları engeller, Türkiye genelinde 319 peyzaj mimarının katılımıyla gerçekleştirilen bir anketle incelenmiştir. Araştırma bulguları, peyzaj mimarlarının doğal bitkileri ekolojik uyum (%69,91) ve estetik faydaları (%19,43) nedeniyle tercih ettiklerini ancak bilgi eksikliği (%57,5), estetik algılar ve müşteri beklentilerinin bu tercihleri sınırladığını göstermektedir. Katılımcıların %94,04'ü bilgi düzeylerinin artırılması halinde doğal türlere yönelme eğiliminde olduklarını ifade etmiştir. Ayrıca, peyzaj düzenlemelerinde doğal bitki kullanımını artırmak için dijital bilgi kaynaklarının ve eğitim programlarının önemine dikkat çekilmiştir. Geleneksel bilgi kaynakları, dijitalleşmenin etkisiyle önemini yitirmekte, ancak akademik kaynaklar ve üniversiteler bilgi ediniminde önemli bir yer tutmaktadır. Araştırma sonuçlarına dayanarak, doğal bitki kullanımını teşvik etmek için bazı stratejiler önerilmiştir. Peyzaj mimarları ve tüketicilere yönelik eğitim programlarının geliştirilmesi, fidanlıklarda yerel doğal türlerin çeşitliliğini artırmaya yönelik çalışmaların yapılması ve müşteri farkındalığını artıracak iletişim kampanyalarının başlatılması gerektiği belirtilmiştir. Bunun yanı sıra, doğal bitkilerin estetik potansiyelini vurgulayan tasarım rehberleri ve uygulama örneklerinin hazırlanması, bu türlerin peyzaj düzenlemelerinde daha yaygın kullanımını sağlayabilir. Kamu projelerinde doğal bitkilerin kullanımını teşvik edecek politikaların geliştirilmesi ve bu süreçte mali teşviklerin sağlanması da önerilmektedir. Ayrıca, doğal türlerin genetik kaynakları, çevresel adaptasyon yetenekleri ve ekonomik değerleri üzerine yapılacak bilimsel araştırmaların artırılması, bu alandaki bilgi boşluklarını doldurabilir. Sonuç olarak, bu çalışma, Türkiye'de doğal bitkilerin peyzaj düzenlemelerinde kullanımına ilişkin mevcut durumu analiz etmiş ve bu türlerin daha geniş çapta kullanımını teşvik edecek stratejiler geliştirmiştir. Doğal bitki kullanımının yaygınlaştırılması, sürdürülebilir peyzaj uygulamalarının desteklenmesine ve ekosistem dengesinin korunmasına önemli katkılar sağlayacaktır. Bu bağlamda, uygulayıcılar, tüketiciler ve politika yapıcılar arasında güçlü bir iş birliği gereklidir.