Akademik Veri Yönetim Sistemi
TÜRKİYE’NİN EKOLOJİK DEĞERİ VAN GÖLÜ, Prof.Dr.Suvat Parin, Editör, Nobel Yayın Dağıtım, Van, ss.129-155, 2025
Van Gölü havzası oldukça zengin bir jeoçeşitliliğe sahiptir. Bu zengin jeoçeşitlilik havza içinde yüzlerce Jeolojik/jeomorfolojik miras öğesinin oluşmasına neden olmuştur. Bu jeo sit zenginliği havzada Van ve Bitlis illeri sınırları içinde kalan alanların zengin bir jeotu rizm potansiyeline sahip olduğunun işaretidir. Havzada hem ulusal hem de sadece uluslara rası öneme sahip oldukça fazla jeosit bulunmaktadır. Tarihi ve arkeoloji açısından çok zengin olan Van Gölü Havzasındaki tüm kültürel değerlerin yerbilimleri ile bir ilgisi var dır. Antik dönemlerde sağlam kayalıkların üzerine yapılmış kalelerde veya tapınaklarda kullanılan taşlardan, kilometrelerce öteden taşınan sulara kadar her uygulamada jeolojiden ve jeomorfolojiden yararlanılmıştır. Yani antik dönemde bile insanlar yerbilimlerini gerek tiği kadar kullanabilmişlerdir. Fransa’nın Digne kentinde 1991 yılında yayınlanan bildirge Jeolojik miras kavramı için bir dönüm noktasıdır. Bildiri özetle dünya için çok önemli ka nıtlar taşıyan yer bilimsel öğelerin korunması gerektiğini vurgulamıştır. Bildiriden sonraki 5 yıl içinde önce jeoparklar kuruldu, daha sonra da bu jeoparklar içinde jeoturizm etkinlik leri yapılmaya başlandı. Böylece yer bilimsel öğeler sürdürülebilir kalkınma için önemli araçlar olmaya başladı. Jeoturizm yer bilimsel temalı, öğrenme amaçlı ve bilgi temelli bir eko turizm türüdür. Herhangi bir jeolojik miras öğesini ziyaret eden bir doğasever dünya nın jeolojik geçmişi hakkında çok önemli bilgiler elde eder. Doğal anıtlar genellikle yasal koruma zırhına sahip olurlar. Ancak her doğal anıtı yasa ile korumak çok kolay değildir. Jeoturizm etkinlikleri bir bölgede korunması gereken ve yasal zırha sahip olmayan yerbi limleri ağırlıklı birçok doğal anıtın kendiliğinden korunmasını sağlamaktadır. Van gölü havzasının zengin jeoçeşitliliği, havzayı önemli bir jeoturizm alanı yapmaktadır. Farklı türden kayaçlar ve farklı jeomorfolojik özelliklere sahip alanlar yakın bir gelecekte Van Gölü Havzası için çok önemli jeoturizm bileşenleri olarak ortaya çıkacaktır. Çok uzun zamana yayılabilen ve yatırım maliyeti çok düşük olan jeoturizm etkinlikleri Van Gölü Havzasında önemli bir sürdürülebilir kalkınma aracı olarak öne çıkabilir. Ancak öncelikle yapılması gereken sağlıklı bir proje ile havzanın tüm jeolojik/jeomorfolojik miras envante rini ortaya çıkarmaktır. Sağlıklı bir jeoturizm planlaması ancak sağlıklı bir envanter çalış masından sonra yapılabilir. Havzanın Bitlis sınırları içinde kalan kesiminde envanter çalışmaları yapılmıştır. Van sınırları içinde yapılacak envanter çalışması ile birlikte havzanın jeoturizm planlaması yapılacak aşamaya geçilebilir. Van Gölü havzası hem jeolojik/jeomorfolojik hem de kültürel olarak olağanüstü zenginliğe sahip bir alandır. Tüm bu alanlar değerlendirildiğinde ortaya dünya çapında bir Jeoturizm alanının çıkması kaçınılmaz olacaktır.