GLUTAMATIN PAH PATOGENEZİNE OLASI ETKİSİNDE REELİN’İN ROLÜ VE BU ROLDE ÇİNKONUN ÖNEMİ

Oruç A.

Türkiye Solunum Araştırmaları Derneği 41. Ulusal Kongresi, Muğla, Turkey, 26 - 29 October 2019, vol.1, no.1, pp.118-119, (Summary Text)

  • Publication Type: Conference Paper / Summary Text
  • Volume: 1
  • City: Muğla
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.118-119
  • Istanbul University-Cerrahpasa Affiliated: Yes

Abstract

GİRİŞ: Pulmoner arteriyel hipertansiyon (PAH)’ın gelişiminden sorumlu patofizyolojik mekanizmalar arasında önemli yer tutan endotelyal hücre (EC) apoptozu; vazokonstriksiyon/vazodilatasyon dengesinin bozulmasına, EC bariyeri disfonksiyonuna ve vasküler düz kas hücrelerinde kontrolsüz proliferasyon ve remodellinge neden olmaktadır. Glutamat ve onun N-metil-D-aspartat (NMDA) reseptörünün insan ve sıçan pulmoner vasküler hücrelerinde de yaygın olarak bulunduğu ve hücre sürvisinde önemli rol oynadığı gösterilmiştir. Bununla birlikte PAHgelişimi sırasında da EC’lerden hem glutamat salınımının arttığı hem de EC’lerdeki NMDA reseptörlerinin arttığı gösterilmiştir. NMDA reseptörlerinin aşırı uyarılmasının hücre içi GSK-3β aktivasyonu aracılığı ile anormal apoptoza neden olduğu belirtilmektedir. Öte yandan Reelin, insanlarda ve farelerde özellikle serebral gulatminerjik nöron migrasyonunun kontrolünden sorumlu bir eksraselüler matriks proteinidir. Reelin eksikliği glutaminerjik nöronların migrasyonunu bozarak aşırı NMDA uyarımına sebep olduğu bildirilmektedir. Reelin sentezinin düzenleyicilerinden bir tanesi olan glutamatın, ortamda aşırı miktarda olduğunda, Reelin sentezini bozarak kontrolsüz glutamat salınımına ve aşırı NMDA uyarımına bağlı apoptozu daha da tetiklediği bildirilmiştir. Diğer taraftan çinko, GSK-3β üzerinde inhibisyon yaratan önemli bir eser elementtir ve NMDA inhibisyonu yaratarak glutamatın olası toksik etkilerini engellemektedir. Araştırmamızda glutamatın PAH patogenezine olası etkisinde Reelin’in rolü ve bu rolde GSK-3β’nın endojen inhibitörü olan çinkonun önemi araştırılmıştır. GEREÇ-YÖNTEM: Araştırmamızda 24 adet erişkin Sprague-Dawley erkek sıçan 3 gruba ayrıldı; Kontrol (K), Glutamat(G), Çinko eksikliği+Glutamat (ÇG). ÇG grubu 34 gün boyunca çinkodan fakir diyet ile beslendi. 35.gün G ve ÇG gruplarına D-glutamik asit uygulandı. Takiben 3 gün sonra anesteziye sıçanlardan alınan kan ve akciğer doku örneklerinde GSK-3β, oksidatif stres parametreleri ve Reelin seviyeleri tayin edildi. Distal bronşiyal arterler ışık mikroskobunda histopatolojik olarak tayin edildi. BULGULAR: Glutamat verilen gruplarda bronşiyal arterlerde intimal ve medial kalınlık anlamlı olarak arttı. EC bariyer bozulmasına bağlı subintimal ödem saptandı. Kan ve doku GSK-3β düzeylerinde ve oksidatif stres parametrelerinde G ve ÇG gruplarında anlamlı artışlar gözlendi (p<0.05;p<0.001). Reelin seviyeleri G grubunda (p<0.05) ve ÇG grubunda (p<0.001) anlamlı olarak azaldı. SONUÇ: Glutamatın PAH patogenezindeki rolünde Reelin seviyelerindeki azalma önemli rol oynayabilir. Ayrıca çinko eksikliği glutamatın toksik etkilerini arttırıp Reelin seviyelerinde anlamlı düşüşler yaratarak GSK-3β aracılığıyla PAH patogenezine katkı sağlayabilir. Araştırmamız PAH patogenezinde Reelin’in etkilerini gösteren ilk çalışmadır ve PAH patogenezinde ve tedavisinde Reelin reseptörlerinin rolünü gösteren ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.