ZOM IRKI KOYUNLARDA PRİON PROTEİN GENİ (PRNP) VARYASYONLARI

Bedik D., Kırmızıoğlu G., Kalaycılar İ. B., Batmankaya B., Akış Akad I., Durak M. H.

3. Uluslararası Veteriner Biyokimya ve Klinik Biyokimya Kongresi, Van, Türkiye, 23 - 25 Mayıs 2024, ss.124-125, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Van
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.124-125
  • İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Evet

Özet

Amaç: Scrapie koyunlarda bulaşıcı, nörodejeneratif ve ölümle sonuçlanan bir hastalıktır. PRNP geninin 136., 154. ve 171. kodonlarındaki polimorfizmleri Scrapie hastalığına duyarlılık ve dirençle yüksek oranda ilişkilidir. Bu çalışmada, Türkiye’deki yerli koyun ırklarından biri olan Zom koyunlarında PRNP geninin 136., 154. ve 171. kodonlarındaki prion protein varyasyonlarının analiz edilmesiyle Zom koyunlarının Scrapie hastalığına duyarlılık ve direnç profillerinin ortaya koyulması amaçlanmıştır.

Materyal ve Metot: Çalışmada 31 adet sağlıklı, rastgele seçilmiş Zom ırkı koyun kullanılmıştır. Alınan kan örneklerinden DNA izole edilmiş ardından PRNP geninin kodlayıcı ekzonu polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) ile çoğaltılmıştır. DNA dizileme işleminin ardından alel ve genotip frekansları hesaplanmıştır.

Bulgular: Zom ırkı koyunlarda PRNP geninde 136., 154. ve 171. kodonlar için toplamda beş adet alel tespit edilmiştir.  Alel frekansları; ARQ (0,9032), ARH (0,0645), ARR (0,3870), ARK (0,0645), TRQ (0,0322) olarak hesaplanmıştır. PRNP geninde bulunan polimorfizmler toplam altı adet genotip meydana getirmektedir. Bunlar; ARR/ARQ (%29,032), ARH/ARQ (%6,451), ARQ/ARQ (%45,161), ARR/ARR (%9,677), ARK/ARQ (%6,451) ve ARQ/TRQ (%3,225) olarak sıralanmaktadır. Scrapie’ye direnç/duyarlılıkla ilişkili üç kodondaki varyasyonlara ek olarak sekiz adet farklı polimorfizm (T196T, T196S, V179V, T193S, N146S, 174AAC>A.C, V179G, T193S) saptanmıştır. Bunlardan beş adedi yanlış anlamlı tek nükleotid polimorfizmleri, bir adedi ise in/del polimorfizmidir ve amino asit dizisinde değişikliğe yol açmaktadır.

Sonuç: Çalışmamız sonucunda Zom ırkı koyunlarda en yaygın olarak sırasıyla ARQ/ARQ (risk grubu 3) ve ARR/ARQ (risk grubu 2) genotiplerine rastlanmıştır. Scrapie hastalığına dirence sebep olan ARQ aleli 28 bireyde belirlenmiştir. Bunlara ek olarak, sekiz adet polimorfizm saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: direnç, duyarlılık, koyun, PRNP, Scrapie, Zom ırkı