Amaç: Bu çalışma, baş-boyun radyoterapisi ile ilişkili yorgunluk ve uykusuzluk semptomlarının yönetiminde navigasyon programının etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Yöntem: Randomize kontrollü, deneysel olarak tasarlanan bu çalışma, radyoterapi gören baş-boyun kanserli 88 hastanın katılımıyla Kasım 2018 – Mart 2020 tarihleri arasında, radyoterapi gören baş-boyun kanserli 88 olgu ile prospektif randomize kontrollü yapıldı. Tüm hastalara hastanenin standart tedavi yaklaşımları uygulanırken, çalışma grubundaki olgulara (n=41) ek olarak navigasyon programı uygulandı. Çalışmada hasta tanılama formu ve yaşam kalitesi ölçekleri kullanıldı. Ölçekler hastalara birinci, dördüncü ve yedinci haftalarda tekrarlandı. Bulgular: Çalışmadaki hastaların, %80,7’si erkek, yaş ortalaması 58,68±10,67’idi. Olguların %53,4’üne hemşirelik navigasyon uygulaması yapıldı. Uygulama yapılan grubunun 4. hafta ve 7. hafta uykusuzluk ve yorgunluk puan ölçümleri, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük saptandı (p<0,005). Yapılan ikili karşılaştırmalar sonucunda; kontrol grubunda 1. haftaya göre 4. ve 7. hafta uykusuzluk puan ölçümlerindeki artış istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Çalışmadan elde edilen veriler, hemşire navigasyonunun hastalarda yorgunluk, uykusuzluk ve bazı sosyal semptomların şiddetini azalttığını ve hastaların genel iyilik durumlarını artırdığını (p <0.05) gösterdi. Sonuç: Baş boyun radyoterapisi ile ilişkili semptomların yönetiminde hemşirelik navigasyon uygulamasının hastaların; yorgunluk, uykusuzuk gibi tedaviye bağlı yan etkilerinin daha hafif geçirilmesinde ve yaşam kalitesinin arttırılmasında etkili bir yaklaşım olduğu saptandı.
Objective: This study was conducted to determine the effect of the navigation program in the management of fatigue and insomnia symptoms associated with head and neck radiotherapy. Method: This randomized controlled, experimentally designed study was conducted with the participation of 88 patients with head and neck cancer receiving radiotherapy, between November 2018 and March 2020, with 88 patients with head and neck cancer receiving radiotherapy, a prospective randomized controlled study. While standard treatment approaches of the hospital were applied to all patients, a navigation program was applied in addition to the patients in the study group (n=41). Patient identification form and quality of life scales were used in the study. The scales were repeated to the patients at the first, fourth and seventh weeks. Results: Of the patients in the study, 80.7% were male and the mean age was 58.68±10.67 years. Nursing navigation was applied to 53.4% of the cases. The 4th week and 7th week sleeplessness and fatigue score measurements of the navigation group were found to be statistically significantly lower than the control group (p<0.005). As a result of the pairwise comparisons; In the control group, the increase in the 4th week compared to the 1st week, the 7th week compared to the 1st week and the 7th week compared to the 4th week was statistically significant. showed that it increased the general well-being of the patients (p <0.05). Conclusion: Nursing navigation practice in the management of symptoms associated with head and neck radiotherapy; It has been found that it is an effective approach in reducing treatment-related side effects such as fatigue and insomnia and increasing the quality of life.
