Nobel Tıp Kitapevi, Elazığ, 2023
Tanısal görüntüleme Teknikleri
Hayvanlarda hastalıkların tanısına yönelik
direkt olarak yapılabilen radyografi (X-ray), ultrasonografi (USG), endoskopi /
bronkoskopi, elektrokardiyografi (EKG), elektromiyografi (EMG), elektroensefalografi
(EEG) ve sintigrafi, tomografi (CT) ve manyetik rezonans (MR) gibi nükleer birçok
görüntüleme teknikleri kullanılmaktadır. Bu yöntemlerden yaygın kullanım
alanına sahip olanlar radyografi, ultrasonografi, endoskopi ve EKG olmasına
karşın, hayvan türleri arasında bu yöntemlerin kullanıldığı cihazların teknik
kapasiteleri de farklılık göstermektedir. Örneğin, at veya sığırların toraks radyografisi
için 1000-1250 mA gücünde bir röntgen cihazı gerekirken, kedi veya köpek gibi
küçük hayvanlarda toraks radyografisi için 50-100 mA gücünde bir röntgen cihazı
istenilen düzeyde görüntünün alınmasını sağlayacaktır. Diğer taraftan tanısal
görüntüleme testlerin yapılabilmesi için ön hazırlık prosedürleri (aç bırakma,
kılların tıraş edilmesi, zapt-ı rapt, sakinleştirici / anestezi veya diğer ilaç
uygulamaları) hayvanlarda huzursuzluk yaratabilir ve bu testler pahalı
olabilir. Öncelikle yapılacak testin gerekliliği değerlendirilmeli, yöntem
seçimi yapılmalı, testin tanıya ve tedaviye sağlayacağı faydaları ve ortaya
çıkaracağı riskleri değerlendirilmelidir. Örneğin; şiddetli solunum güçlüğü
olan (dispneli) bir kedinin toraks radyografisinin alınmasının tanıya fayda
sağlayacağı açıktır, ancak yan yatırma ve sabit tutma (zapt-ı rapt) gibi işlemler hastadaki mevcut
dispneyi daha da şiddetlendirerek hayati risk oluşturabileceği de göz önünde
bulundurulmalıdır. Tanısal görüntüleme testleri hastalığı belirmek, doğrulamak,
durumunu takip etmek, tedaviyi yönlendirmek ve alınan sonuçları izlemek
amacıyla yapılır.