Ameliyathane Hemşirelerinde Tıbbi Yapay Zekâya Hazır Bulunuşluk: Dijital Okuryazarlık ve Yapay Zekâya Yönelik Tutumun Rolü

Akkuş S., Bodur G., Akkuş N., Karaarslan G., Öztürk S.

9. Uluslararası Katılımlı Ulusal Hemşirelik Eğitimi Kongresi , Aydın, Türkiye, 7 - 09 Ekim 2026, ss.118-120, (Özet Bildiri)

Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
Basıldığı Şehir: Aydın
Basıldığı Ülke: Türkiye
Sayfa Sayıları: ss.118-120
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Evet

Özet

Amaç: Bu araştırmanın amacı, ameliyathane hemşirelerinin tıbbi yapay zekâya (YZ) hazırbulunuşluk düzeylerini belirlemek ve hazırbulunuşluğun dijital okuryazarlık, YZ’ye yönelik tutum, YZ eğitimi ve teknoloji deneyimi ile ilişkisini incelemektir.

Yöntem: Tanımlayıcı, ilişki arayıcı ve kesitsel tasarımdaki araştırma, İstanbul’daki bir üniversite hastanesinde görev yapan 87 ameliyathane hemşiresi ile yürütülmüştür. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Tıbbi Yapay Zekâya Hazır Bulunuşluk Ölçeği (MAIRS-MS), Dijital Okuryazarlık Ölçeği ve Yapay Zekâya Yönelik Genel Tutum Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, parametrik/non-parametrik grup karşılaştırmaları, Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon kullanılmış; çoklu karşılaştırmalar Benjamini-Hochberg yöntemiyle düzeltilmiştir.

Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 34,84±7,22 yıl olup yalnızca %19,5’i daha önce YZ eğitimi almıştır. MAIRS toplam puanı 72,24±18,25, dijital okuryazarlık toplam puanı 110,05±16,84’tür. MAIRS ile dijital okuryazarlık (r=0,583; p<0,001) ve YZ’ye yönelik olumlu tutum (r=0,401; p<0,001) arasında pozitif ilişki saptanmıştır. YZ eğitimi alan hemşirelerin MAIRS puanları eğitim almayanlardan anlamlı düzeyde yüksek bulunmuş (p<0,001; d=0,96) ve bu fark çoklu karşılaştırma düzeltmesi sonrasında da anlamlılığını korumuştur (q=0,019). Elektronik kayıt sistemi kullananlarda MAIRS puanı daha yüksek bulunmuştur (p=0,010; d=0,77). İleri teknoloji/minimal invaziv cerrahi deneyimi olanlarda dijital okuryazarlık (p=0,029; d=0,52) ve olumlu YZ tutumu (p=0,004; d=0,64) daha yüksektir; ancak bu ikincil grup farklılıkları çoklu karşılaştırma düzeltmesi sonrasında anlamlılığını korumamıştır. Çoklu doğrusal regresyon modeli MAIRS puanındaki varyansın %50,2’sini açıklamış (R²=0,502; düzeltilmiş R²=0,444); dijital okuryazarlık (β=0,400; p<0,001) ve YZ öz-yeterliliği (β=0,266; p=0,032) bağımsız pozitif yordayıcılar olarak belirlenmiştir.

Sonuç ve Öneriler: Ameliyathane hemşirelerinin tıbbi YZ’ye hazır bulunuşluğu, dijital okuryazarlık ve YZ’ye yönelik olumlu tutum ile ilişkilidir. YZ eğitimi alan hemşirelerin hazırbulunuşluk düzeylerinin daha yüksek olması, YZ’ye ilişkin yapılandırılmış eğitimlerin önemine işaret etmektedir. Hemşirelerin dijital yetkinliklerini, YZ öz-yeterliliklerini ve güvenli/etik YZ kullanım becerilerini geliştiren uygulamalı hizmet içi eğitim programlarının oluşturulması önerilmektedir.