Akademik Veri Yönetim Sistemi
Epigenetik, Yelda Tarkan Argüden, Editör, Türkiye Klinikleri Yayınevi, Ankara, ss.33-37, 2023
Kodlamayan RNA'lar (ncRNA'lar), genetik, epigenetik ve translasyonel düzenleyicilerin bir sınıfı olup kısa kodlamayan RNA'lar (sncRNA'lar), uzun kodlamayan RNA'lar (lncRNA'lar) ve dairesel RNA'lardan (circRNA'lar) oluşmaktadır. ncRNA'lar, insan transkriptomunun büyük bir bölümünü oluşturan özel RNA transkriptleridir. Açık okuma çerçevelerine sahip birkaç ncRNA dışında, ncRNA'lar çoğunlukla proteinleri kodlamaz. Bununla birlikte, gelişme, çoğalma, transkripsiyon, transkripsiyon sonrası modifikasyon, apoptoz, hücre metabolizması ve diğer biyolojik süreçlerin önemli düzenleyicileri olarak hareket ederler. SncRNA'lar, transkripsiyon, transkripsiyon sonrası süreçler ve translasyon dahil olmak üzere birçok düzenleyici süreçte kritik roller oynamaktadır. LncRNA'lar, çekirdekteki nükleer mimariyi ve transkripsiyonu kontrol etmektedir. Ayrıca, sitoplazmada mRNA stabilitesini, translasyonu ve posttranslasyonel modifikasyonları modüle ederek gen ekspresyon ağlarında önemli düzenleyiciler olarak görev yapmaktadır. NcRNA'lara ve bunların çeşitli hücresel bağlamdaki biyolojik etkilerine yönelik araştırma ilgisi günden güne artmaktadır. Hastalık gelişiminin çoklu biyolojik süreçlerindeki önemli düzenleyici rolleri nedeniyle, ncRNA'lar biyolojik belirteçler ve terapötik hedefler olarak büyük potansiyele sahiptir.
Non-coding RNAs (ncRNAs) are a class of genetic, epigenetic, and translational regulators composed of short non-coding RNAs (sncRNAs), long non-coding RNAs (lncRNAs), and circular RNAs (circRNAs). ncRNAs are specialized RNA transcripts that make up a large part of human transcriptome. Except for a few ncRNAs, ncRNAs mostly don't encode proteins. However, they act as important regulators of development, proliferation, transcription, post-transcriptional modification, apoptosis, cell metabolism and other biological processes. SncRNAs play critical roles in many regulatory processes, including transcription, post-transcriptional processes, and translation. LncRNAs control nuclear architecture and transcription in nucleus. They also act as important regulators in gene expression networks by modulating mRNA stability, translation and post-translational modifications in cytoplasm. Research interest in ncRNAs and their biological effects in various cellular contexts is increasing day by day. Due to their important regulatory role in multiple biological processes of disease development, ncRNAs have great potential as biomarkers and therapeutic targets.