Biçimlendirici Değerlendirmenin Akademik Başarıya Etkisi
ULUSLARARASI EĞİTİM BİLİMLERİ KONGRESİ, Antalya, Türkiye, 23 Nisan 2018 - 26 Eylül 2020, ss.252-254, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Antalya
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.252-254
- İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Evet
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, Meslek Lisesi Bilişim Teknolojileri Alanı 11. sınıf “web tasarımı ve
programlama” dersinde uygulanan biçimlendirici değerlendirmenin öğrencilerin akademik başarıları
üzerindeki etkisini incelemek ve uygulamaya ilişkin öğrenci görüşlerini belirlemektir.
Yöntem: Araştırma, gerçek deneysel desenlerden ön test-son test kontrol gruplu seçkisiz desenle
yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, 2016-2017 öğretim yılında Karaman ilindeki bir meslek
lisesinin bilişim teknolojileri alanı 11. sınıfında öğrenim görmekte olan 28 öğrenci oluşturmuştur. Bu
öğrenciler, öğretim yılı başında seçkisiz yöntemle iki gruba ayrılmıştır. Daha sonra bu gruplardan biri deney
grubu, diğeri ise kontrol grubu olmak üzere yine seçkisiz yöntemle belirlenmiştir. 14’ er öğrenciden oluşan
her iki grupta “web tasarımı ve programlama” dersinde 8 hafta süreyle “Bilişim Teknolojileri Alanı Çerçeve
Öğretim Programı” kapsamında öğrenme ve öğretme faaliyetleri yürütülürken; deney grubunda not
vermeye yönelik düzey belirleyici değerlendirme etkinliğinin yanı sıra biçimlendirici değerlendirme
etkinlikleri uygulanmıştır. Bu doğrultuda her konu sonunda öğrencilere ölçme ve değerlendirme testleri
uygulanmış ve test sonuçlarına ilişkin olarak dönüt ve düzeltmelerde bulunulmuştur. Kontrol grubunda ise
dersin yıllık planı doğrultusunda yalnızca düzey belirleyici değerlendirme yapılmış ve not verilmiştir.
Araştırmacılar tarafından geliştirilmiş olan başarı testi, deneysel işlemlerden önce öntest ve deneysel
işlemlerden sonra sontest olmak üzere deney ve kontrol gruplarına uygulanmıştır. Deneysel sürecin
bitiminde deney grubu öğrencilerinin uygulanan biçimlendirici değerlendirme etkinliklerine ilişkin
görüşlerini almak amacıyla yine araştırmacı tarafından hazırlanmış yarı yapılandırılmış görüşme formu
kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde betimsel istatistik teknikler ve yürütülen çalışmanın az denekli bir
çalışma olması sebebiyle parametrik olmayan istatistik tekniklerden ilişkisiz ölçümler için Mann Whitney
U-testi uygulanmıştır. Görüşme formu aracılığıyla toplanan nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz
tekniği kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan öğrencilerin öntest puan ortalamalarına bakıldığında deney ve
kontrol grupları arasında anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır (U= 83.5, p≤0.05). Bu bulguya dayanılarak
deney ve kontrol gruplarının, deneysel uygulama öncesi Web Tasarım ve Programlama dersi akademik
başarı düzeyleri açısından denk oldukları söylenebilir. Öğrencilerin sontest puan ortalamalarına bakıldığında deney ve kontrol grupları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılığa rastlanmıştır. Sıra
ortalamaları dikkate alındığında, biçimlendirici değerlendirme etkinliklerinin uygulandığı deney grubu
öğrencilerinin sontest puan ortalamalarının, kontrol grubu öğrencilerinin puan ortalamalarından anlamlı
derecede yüksek olduğu görülmüştür (U= 49.5, p≤0.05). Benzer şekilde öğrencilerin erişi puan
ortalamalarına bakıldığında deney ve kontrol grupları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılığa
rastlanmıştır. Sıra ortalamaları dikkate alındığında, biçimlendirici değerlendirme etkinliklerinin uygulandığı
deney grubu öğrencilerinin erişi (sontest-öntest) puan ortalamalarının, kontrol grubu öğrencilerinin puan
ortalamalarından anlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür (U= 55.5, p≤0.05). Araştırmaya katılan
öğrenciler, her öğrenme faaliyetinin bitiminde yapılan değerlendirme etkinliklerinin eksik ve yanlış
öğrendikleri noktaları görmelerini sağladığını, not verme amacı olmadan yapılan bu değerlendirmenin,
kendilerindeki sınav kaygısını azalttığını ve böylece öğrendiklerini aktarmalarının daha kolay hale geldiğini
ifade etmişlerdir. Ayrıca öğrenciler, biçimlendirici değerlendirme etkinliklerinin kendilerini motive ettiğini,
bu uygulama sayesinde derse yönelik ilgilerinin arttığını, bu ilgi ve motivasyondan dolayı derse ilişkin sınıf
içi ve sınıf dışı etkinliklere daha fazla zaman ayırdıklarını, dönüt ve düzeltmeler sayesinde öğrenme
süreçlerine yönelik farkındalıklarının arttığını belirtmişlerdir.
Sonuç ve Öneriler: Araştırmanın nicel ve nitel bulgularına dayanılarak web tasarımı ve
programlama dersinde uygulanan biçimlendirici değerlendirme etkinliklerinin akademik başarıyı
sağlamada etkili olduğu ve uygulamaya katılan öğrencilerin etkinliklere ilişkin olumlu görüşler belirttikleri
söylenebilir. Araştırma sonuçları, ilgili alan yazın doğrultusunda yorumlanarak uygulamaya ve yapılacak
araştırmalara yönelik çeşitli önerilerde bulunulmaktadır.