Akademik Veri Yönetim Sistemi
İstanbul Yerbilimleri Dergisi, cilt.27, sa.2, ss.77-88, 2017 (Hakemli Dergi)
Yüksek standartlı demiryolu güzergah çalışmaları, eğim ve kurp sınırlamaları yüzünden büyük titizlik gerektirir. Özellikle limit denge koşullarındaki eski heyelanlı (paleo heyelan) bölgelerde yapılan kazılar ile gerilim koşullarında dengesizlik oluşur ve bunun sonucunda heyelanlar meydana gelir. Ankara - İstanbul Hızlı Tren Projesinde yer alan (Bilecik İli Vezirhan İlçesi güneyi), yarma şevi imalatı sonrasında, arazide bulunan eski heyelanlar tetiklenmiş, ray-larda ondülasyon ile izlenebilen kütle hareketi meydana gelmiştir. Bu çalışmada, meydana gelen kütle hareketinin sebebi ve durdurulması amacı ile oluşturulması gereken toplam dayanma kuvvetlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Bu amaçla, arazi çalışmaları ile jeolojik birimler ayırtlanmış, gerilme çatlakları ve inklinometre ölçüm verileri kullanılarak kayma modeli oluşturulmuştur. Oluşturulan modelde, limit denge koşulunda, geri analiz yöntemi kullanılarak heyelan malzemesi için kütle parametreleri belirlenmiştir. Ardından stabilitenin sağlanması amacı ile depremsiz ve depremli (0,2 g) durumda gerekli olan dayanma kuvveti, “Janbu” metodu ile limit denge analizi yapılarak hesaplanmıştır.
Çalışmalar sonucunda, heyelan kütlesinin, 500 metre boyunda ve 280 metre genişliğinde bir alanı kapsadığı, derin-liğinin 10.20 ile 49.80 m arasında değiştiği ve günlük 1,5 ile 2 mm’ lik bir ivmeyle hareketini sürdürdüğü belirlen-miştir. Yapılan analizler ile heyelanın stabilitesinin sağlanabilmesi için depremsiz durumda 450 kN/m, 0,2 g deprem ivmeli durumunda ise 12500 kN/m kuvvet gerektiği tespit edilmiştir. Yapılan analizler ile uzun dönemde stabilitenin sağlanmasının ancak yük hafifletme, topuğa dolgu ve dayanma yapısı sistemlerinin birlikte değerlendirilmesi ile mümkün olduğu sonucuna varılmıştır.
The high standard railway route studies require great care due to the slope and curve limits. Especially, the disequi-librium occurs in the tension conditions during the excavations in the paleo landslide regions in the limit equilibrium conditions. As a result, the landslides develop. After the cut slope manufacturing in the Ankara-İstanbul High Speed Project (Bilecik city- South of Vezirhan town), the paleo landslides were triggered, no mass movement and undula-tion were observed along the railroad track. In this study, it is aimed to identify the reason of the mass movement and the total failure strength that must be generated in order to stop the mass movement.
For this purpose, the geological units were determined in the field studies, a slip model was created by using tension crack and inclinometer measurement data. The mass parameters for landslide materials were specified by using the reverse analysis method at the limit equilibrium condition on the created model. Then, with the purpose of providing the stability, the required failure strength both in static and earthquake (0.2 g) situations were calculated by using Janbu method according to principles of limit equilibrium analysis.
In consequence of the studies, it was determined that the landslide mass encloses an area with a length of 500 m and a width of 280 m, its depth varies between 10.2 and 49.80 meters and it moves with a 1.5-2 mm/day acceleration. As a result of the analysis, it is concluded that 450 kN/m strength in the static situation and 12500 kN/m strength in the situation of 0.2 g earthquake acceleration are required and the stripping-filling and failure structure systems must be evaluated together in order to supply these strengths.