2000-2020 YILLARI ARASINDA YAPILAN TEZLERDE TOPUK KANI ALINMASIYLA OLUŞAN AĞRI DÜZEYİNE FARMAKOLOJİK OLMAYAN YÖNTEMLERİN ETKİSİ: SİSTEMATİK TARAMA SONUÇLARI

Creative Commons License

Aslan M., Ay F.

Karadeniz 5. Uluslararası Uygulamalı Bilimler Kongresi, Rize, Türkiye, 19 - 21 Şubat 2021, ss.203-208, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Rize
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.203-208
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Evet

Özet

Ağrı, tüm bireylerde olduğu gibi yenidoğanlarıda fiziksel, duygusal yönden etkileyen, korku ve anksiyete gibi ciddi sorunlara yol açan bir deneyimdir. Geçmişte yenidoğanların biyolojik olarak olgunlaşmamış olmaları nedeniyle ağrı duymadıkları ve ağrı deneyimlerini hatırlamadıkları kabul edilse de, son 40 yıldır yapılan çalışmalar bebeklerin 20-24. haftalardan itibaren ağrıya yanıt verme yeteneğinin olduğunu göstermiştir.

Bu çalışma, topuk kanı alınması sırasında oluşan ağrı düzeyine nonfarmokolojik yöntemlerin etkisini belirlemek, özetlemek, mevcut delilleri kritik etmek amacı ile kesitsel, tanımlayıcı bir araştırma olarak yapıldı. Bu çalışmanın sonucunda, derlemedeki deneysel çalışmalarla etkililiği kanıtlanan bazı farmakolojik olmayan yöntemlerin topuk kanının alınmasından sorumlu olan hemşirelerin uygulamalarına katkı sağlaması hedeflenmektedir.

Araştırma verileri 01-15 Mayıs 2020 tarihleri arasında “Türkiye Ulusal Tez Veri Tabanı” dan yapılan tezlerin, ‘yenidoğanda ağrı’, ‘topuk kanı’, ve  ‘farmokolojik olmayan yöntem’ anahtar kelimeleri kullanılarak taranması ile elde edildi. Türkiye’de 2000-2020 yılları arasında yapılmış ve araştırma kriterlerine uyan dört tez araştırmanın örneklemini oluşturdu. Araştırma kapsamına alınan tezler veri tabanına kayıt yılları, örneklem grubu, araştırma türü ve amacı, ağrı yönetiminde uygulanan yöntemler, ağrı değerlendirme yöntemleri ve araştırma sonuçları açısından manuel olarak değerlendirildi.  

Tezleri iki deneysel, ikisi yarı deneysel çalışmalardır. Sarmalama, akupressur, refleksoloji ve sıcak uygulama nonfarmakolojik yöntemler kullanılmıştır. Vaka-kontrol grupları 30-35 kişiden oluşmaktadır. Uygulamanın yapıldığı tüm bebekler miadında doğmuş bebeklerdir. Tüm uygulamaların ağrı şiddeti algısını azalttığı belirlenmiştir.