Akademik Veri Yönetim Sistemi
67. Türkiye Jeoloji Kurultayı, Ankara, Türkiye, 14 - 18 Nisan 2014, cilt.1, sa.1, ss.570-571, (Özet Bildiri)
Mühendislik jeolojisi uygulamalarında yapılan geriye dönük analizler, gerçek dayanım
değerlerinin çoğu kez laboratuvarda elde edilen değerlerden daha düşük olduğu sonucunu
ortaya koymaktadır. Kaya malzemesinin jeo-mühendislik özellikleri mineralojik, petrografik
ve fabrik özelliklerine bağlı olduğundan, mikro-doku özelliklerinin doğru bir şekilde
tanımlanması önem taşımaktadır. Günümüze değin yapılan çalışmalarda çoğunlukla; mineral
oranları, tane boyutları, doku katsayı değerleri ve mineral içerikleri fabrik özelliklerinin jeomühendislik
özelliklere etkilerinin araştırılmasında kullanılmıştır.
Bu çalışmada, Gökçeada’da yüeylenen volkanik-subvolkanik kayaçardan mikro ve
makro öçkte farklıılar göteren altıbögeden önekler derlenmişir. Fiziksel öelliklerin
(göeneklilik, birim hacim ağılı), mekanik öelliklerin (tek eksenli sıışa dayanııve
kıılanma başangıı ve deformabilite öelliklerinin (Young modulü Poisson oranı tayin
edilmesi içn yapıan deneyler sonucunda, fiziksel öelliklerin değrleri nispeten dar bir
aralıta değşesine karşı, dayanı değrleri oldukç genişbir aralı sergilemektedir. Bu
değşmlerin anlaşıabilmesi içn ayrıtıısayıal mineralojik analizler ile minerallerin alansal
dağıılarıve mineral oranlarııiçren sayıal petrografik analizler geçkleşirilmişir.
Bunları yanısıa, mekanik deneyler öcesi ve sonrasıhazılanan ince kesitler üerinde
petrografik ve mikroyapıal çlışalarda etkin gerilmeler altıda gelişn mikro ve makro
kııları dağıııve yöelimlerinin araşıımasıhedeflenmişir.
Elde edilen sonuçar, kıılanma başangıçdeğrinin tek eksenli sıışa dayanııdeğrinin
yaklaşı %45-46’sıseviyelerinde gerçkleşiğni götermişir. Fiziksel, mineralojik,
petrografik ve mikro dokusal öelliklerden elde edilen sonuçara göe, en yüsek dayanıı
ve kıılanma eşk değrinin iri kristaller (biyotit ve feldispat) ile irikristallerin ve ince
daneli hamur malzemesinin oranıtarafıdan kontrol edildiğ belirlenmişir. Diğr taraftan,
fiziksel ve deformabilite öelliklerinin tü kayaçminerallerinin külece oranlarıtarafıdan
belirlendiğ anlaşımışı.
Back analysis of engineering geological applications mostly ends up with lower actual
strength values than values obtained in laboratory. As the geo-engineering properties of
rock materials depend on the petrographic, mineralogical and micro-structural features, the
precise determination of micro-textural characteristics is important. Up to date, mineral
proportions (e.g. point counting), grain sizes, texture coefficient, and mass fractions are
considered by many researches to investigate the effect of textural features on the geoengineering
properties.
In this study, volcanic-subvolcanic rock samples which outcrop in Gökçeada were obtained
with varying micro- and macro- characteristics from six different locations. After a series of
tests to determine the physical properties (e.g. porosity, unit weight), mechanical properties
(e.g. unconfined compressive strength (UCS) and the crack initiation (CI) threshold) and
deformation characteristics (Young’s Modulus, Poisson’s Ratio) it was clear that even the
physical properties are in a relatively narrow range, strength values can reveal extensive
variations. Detailed quantitative mineralogical analysis and quantitative petrographic
studies including spatial distribution of minerals and mineral dimensions were used to
understand these variations. Besides petrographic and microstructural studies were carried
out on thin sections before and after mechanical perturbation to analyze orientation and
distribution of micro- and macro-cracks which formed during mechanical tests.
The data obtained suggest that the crack initiation was established in a range of 0.45-0.46 of
the peak stress. According to the data obtained from physical, petrographic, micro-structural,
and mineralogical investigations both, it is concluded that the peak strength and crack
initiation threshold are strongly influenced by the distribution of phenocrysts (e.g. biotite,
feldspar) and the ratio of the total content of phenocrysts to fine-grained groundmass. On the
other hand the physical and deformation properties are more dependent on mass fraction of
minerals.