Research Information System
in: İKTİDAR BİÇİMİ OLARAK BİLİM MODERN TOPLUMDA SÖYLEM VE İDEOLOJİ, Engin Karadağ,Fatih Bektaş, Editor, VİZETEK YAYINCILIK, Ankara, pp.201-239, 2021
Tarih boyunca Sovyetler Birliğinin, sürekli gündemde olan muazzam bir çatışmaya ev sahipliği yaptığı görülmektedir. Sadece Bolşevikler ile eleştirmenleri arasında değil, aynı zamanda kendi saflarında da aralıksız tartışmaların, ideolojilerin ve politikaların çoğaldığı bir dönem olan Lenin (1917-24) döneminde bile toplumsal yapı çatışması devam etmekteydi. Lenin ve arkadaşları, üretici güçlerin gelişimini yeterince destekleyemeyen, yıpranmış bir monarşiye hapsedilmiş, “erken dönem, yarı-feodal” kapitalizmden geçişin benzersiz bir devlet iktidarı biçimi gerektirdiğinde ısrarcıydılar. Marx;ın ve ;Gotha Programının Eleştirisi ni (1875) geniş bir şekilde yorumlayan Lenin, Rusyayı ve çevre uluslarını yirminci yüzyıla uyumlu
hale getirme görevinin, toplumun en gerici güçlerine karşı proletaryanın egemenliğinin görevi olduğunu savunmaktaydı. Lenin ve çevresindeki eski Bolşevikler; için, bu tür bir devlet idaresi, parti ve hükümet tarafından belirlenen sosyalist parametreler içinde kaldığı sürece farklılıkların bastırılması anlamına gelmiyordu. Aksine, biyolog Zhores Medvedev gibi Stalin ve haleflerini sert eleştirenler bile, erken Sovyet dönemini genel olarak bilimin gelişmesi için uygun buluyorlardı. Medvedev, rejimin kalkınmayı desteklemek amacıyla devlet ve özel girişimlerin bir arada olması gerektiğini savunan bir program olan “yeni ekonomi politikasını” benimsediği için 1922-1928 yıllarını “altın çağ” olarak nitelendirmekteydi. ¹ Bu anlayış çerçevesinde bilim adamları ve teknisyenler için bir nevi özgürlük alanı oluştuğunu söyleyebiliriz. Öyle ki, rejim uluslararası temasları teşvik ederek yurt dışından bazı seçkin bilim adamlarını Sovyet çalışma gruplarına katılmaya davet etmiş ve birçok Sovyet bilim insanının daha ileri bilimsel topluluklar olarak kabul edilen Avrupa ve ABD’de eğitim görmelerine izin vermiştir.