Psikotravmatoloji, Erdinç Öztürk, Editör, Türkiye Klinikleri Yayınevi, Ankara, ss.1-40, 2022
Bilinç; gerçek zamanlı ve spontan ya da tasarlanmış zihinsel eylemlerin, normatif ve yapılandırılmış entegratif içsel ve dışsal değerlendirmeler yoluyla hem geçmiş hem de gelecekteki olası durumlara göre içinde yaşanan an odaklı optimize edil- mesiyle deneyimlenerek kontrol edilebilen çok bileşenli psikojen bir fenomendir. Öznel ve nesnel harmonisiyle kişiye özgü bir deneyim olan bilincin tekilliği, deneysel açıdan doğrulanabilecek bir fenomen değildir. Bilincin bir “tekillik yaşantısı” sayıl- masına ilişkin bütün kısıtlamalar ve eleştiriler karşısında “çoklu bilinç sistemi” merkezli “Psikotoplumsal Bilinç Alyansı Ku- ramı”nın inşası bir zorundalık haline gelerek bu konuda yakınsak ve bütünsel bir metodoloji ile birlikte “derin bilinç” kavramını da içeren alternatif bir yaklaşım olarak Öztürk tarafından önerilmiştir. Aynı zamanda bu çalışmada Öztürk, “Dissosiyatif Yan- sıtımlı Kimlik Geçişi Kuramı” ile “İnkar Travması” ve “Travma Dikotimisi” fenomenlerini yapılandırmıştır. Dissosiyatif yan- sıtımlı kimlik geçişi, kişinin kendi kimliğinin özvarlanışındaki reddettiği parçalarının bir başkasının kimliğine zorla empoze edilmesi arzusunu bir “gerçeklik içbilişsel çarpıtması” ekseninde eyleme dönüşmesidir. Travmatik yaşam deneyimlerinin yok farz edilmesinin yarattığı dissosiyatif kuşatmanın bireyi mutlak gerçekliğin idrakinden uzaklaştırarak farklı ve çoklu gerçek- liklere hapsetmesi, inkar travmasının ta kendisidir! İnkar kadar bireyleri ve toplumları hem gerçeklikten, hem bilinçlerinden hem de kendilerinden uzaklaştıran bir şey daha yoktur ki hatta inkar bir gerçeklik katliamıdır. Gerçeklik fenomenine hissizleşmek ise, düşünce ve davranışlardaki psikovital duygu varlanışından vazgeçmek demektir. Travma dikotomisi, karşılaşılan en sar- sıcı olumsuz örselenme ihtimalinin varlanışı esnasında ya da hemen sonrasında bireylerin tekil olduğu varsayılan bilinçlerinin “dual bilinç sistemi”ne geçiş yapması süreci ve dissosiyojen bir yaşam deneyimidir. “Psikotoplumsal Bilinç Alyansı Kuramı” ya da diğer ismiyle “Travmatik Anılardan Uzaklaştırıcı Olağan Yaşam Deneyimleri Kuramı” ülkemizin ilk dissoanalisti olan ve beş binin üzerinde dissosiyatif bozukluk vakalarının psikoterapilerini yüksek bir başarı ortalaması ve kesinleşmiş pozitif te- davi sonuçlarıyla tamamlayan Öztürk tarafından 2017-2022 yılları arasında geliştirilmiştir. Bilinç kavramına ve travmatik ya- şantılarla eşlenik çoklu bilinç sistemi fenomenine dair bireysel ve toplumsal her ögeyle en yakın etkileşimsel dinamiğe sahip bir eksende yapılandırılan “Dissoanaliz Kuramı”, bir travma terapisti, bir psikotarihçi ve bir dissoanalist olan Öztürk’ün uzun dönemli dissoanalitik yönelimli klinik ve teorik çalışmalarından bilimsel köken almıştır. Bu kuramdaki ana kavramlar Öztürk tarafından yine kendi geliştirdiği “Dissoanaliz Kuramı” yönelimindeki paradigma ve modaliteler ışığında yaratıcı, yansıtıcı ve hem ıraksak hem de yakınsak bir düşünme stili odağında tanımlanmış olup bu kuramla ilişkili ikincil kavramlar ise, hermenö- tik ve entegratif bir yaklaşımla yeniden analiz edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Dissoanaliz kuramı; psiktoplumsal bilinç alyansı; dissosiyatif yansıtımlı kimlik geçişi; dissosiyasyon; psikotravmatoloji; inkar travması; psikokomünal dissosiyasyon; sosyal dissosiyasyon; toplumsal dissosiyasyon; çoklu bilinç sistemi; travma dikotomisi; hipotetik inkar;
kitlesel dissosiyasyon; psikotoplumsal terapi