KANATLI YUMURTALARINDA Escherichia coli VARLIĞI ve ANTİBİYOTİK DİRENCİ


Şencal A., Aydın A.

Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, vol.32, pp.124-132, 2025 (TRDizin)

Abstract

Kanatlı yumurtaları bol miktarda protein içeriği ile birlikte vitamin, mineral, temel yağ asitleri ve diğer besin maddeleri açısından oldukça değerlidir. Yumurtanın kendi koruyucu katmanları vardır ancak bazı çeşitli bulaşma kaynakları ile yumurta  kontamine olarak halk sağlığını tehdit edebilmektedir. Bu kaynaklar ile yumurtanın mikrobiyal kontaminasyonu dikey(trans-ovaryan) ve yatay(yumurta yumurtlandıktan ve yumurtlama sonrası bakterilerle maruziyet) olmak üzere iki yol ile gerçekleşebilmektedir. Mikrobiyolojik açıdan yapılan çalışmalar gıda kaynaklı mikroorganizmalardan Escherichia coli (E.coli)’nin, yumurtalarda en sıklıkla karşılan bakterilerden biri olduğunu göstermektedir. E.coli, patojen olan zoonoz karakterde serotipleri de söz konusu olan bir bakteridir. Ciddi semptomlara sebep olan intestinal patojenik E. coli (IPEC) serotipleri ve extraintestinal patojenik E. coli (EXPEC) serotipi mevcuttur. İnsan gıdası olarak  kullanılan kanatlı yumurtasının yetiştiriciliğinde karşılaşılan hastalıkların engellenmesi için antibiyotik kullanımı söz konusudur. Yaptığım bu derleme çalışması dünya çapında farklı kıta ve ülkelerde farklı kanatlı hayvan yumurtalarında E.coli varlığı üzerine yapılan güncel çalışmaları ve antibiyotik direncini kapsamaktadır. Halk sağlığı açısından tehdit oluşturabilecek bu önemli mikroorganizmaların varlığı ve bilinçsiz antibiyotik kullanımı sonucu gelişen direncin  önüne geçmek için etkin HACCP VE GMP uygulamaları yapılmalıdır.