Akademik Veri Yönetim Sistemi
14. Adli Bilimler Kongresi, İzmir, Türkiye, 11 - 14 Mayıs 2017, ss.73, (Tam Metin Bildiri)
Adli olgularda mağdur ve şüpheli arasındaki bağlantının ortaya çıkarılmasında, biyolojik delillerin değerlendirilmesinde ve kimliklendirmesinde genetik işaretlerden (markırlardan) faydalanılır. Günümüzde kimliklendirme amaçlı en fazla kullanılan genetik markırlar STR sistemleri olmasına rağmen bu sistemlere alternatif/tamamlayıcı olan yöntemlerde bulunmaktadır. Son on yılda insan genetik yapısının daha iyi bilinmesi ile genetik şifrede yer alan ve bireyler hakkında daha fazla bilgi veren yeni sistemler geliştirilmektedir. Genetik kimliklendirmede büyük rol oynayacağı düşünülen SNP markırları da bu sistemlerden biridir. SNP markırları tek bir nükleotidde oluşan DNA sekans varyasyonları olup insan genomunda sıkça görülür. Genom boyunca dağılmış olan bu markırlar genetik yapı hakkında pek çok bilgiyi içerir.
SNP markırları adli uygulamalarda kimliklendirmede, fenotip belirlemede, nesep ve soy tayininde kullanılmaktadır. Soya ait bilgi veren SNP markırları (AIMs- Ancestry Informative Markers) bir kişinin biyocoğrafik soy bilgisini, fenotip SNP markırları ise şüphelinin fiziksel özelliklerini (göz, saç, ten rengi gibi) belirler. Soya ait bilgi veren SNP markırları (AISNPs- Ancestry Informative SNPs) kayıp kişilerde, toplu felaketlerde, terör olaylarında ve adli olgularda şüpheli veya araştırılan kişi ile ilgili soy bilgisine ulaşmak için kullanılır. Fenotip SNP markırları ise adli olgularda şüphelinin fiziksel özelliklerinin belirlenmesinde kullanılır. Bu markırlar biyolojik delillerden kişiyi tanımlayabilecek gözle görülebilir fiziksel özellikleri (EVC- Externally visible characteristics) olan saç, ten, göz rengi, boy uzunluğu gibi bilgiler verir. AISNPs markırları ile popülasyonlar arası farklılıklara dayanarak suçlunun hangi topluma ait olduğunun belirlenmesi, fenotipik SNP markırları ile de suçlunun fiziksel özelliklerinin (göz, saç, ten pigmentasyonları gibi) tespit edilmesi “Moleküler görgü tanıklığı” olarak tanımlanmaktadır. Bu yeni “moleküler görgü tanıklarının” pek çok olgunun aydınlatılmasında büyük bir rol oynayacaktır.
Adli olgularda mağdur ve şüpheli arasındaki bağlantının ortaya çıkarılmasında, biyolojik delillerin değerlendirilmesinde ve kimliklendirmesinde genetik işaretlerden (markırlardan) faydalanılır. Günümüzde kimliklendirme amaçlı en fazla kullanılan genetik markırlar STR sistemleri olmasına rağmen bu sistemlere alternatif/tamamlayıcı olan yöntemlerde bulunmaktadır. Son on yılda insan genetik yapısının daha iyi bilinmesi ile genetik şifrede yer alan ve bireyler hakkında daha fazla bilgi veren yeni sistemler geliştirilmektedir. Genetik kimliklendirmede büyük rol oynayacağı düşünülen SNP markırları da bu sistemlerden biridir. SNP markırları tek bir nükleotidde oluşan DNA sekans varyasyonları olup insan genomunda sıkça görülür. Genom boyunca dağılmış olan bu markırlar genetik yapı hakkında pek çok bilgiyi içerir.
SNP markırları adli uygulamalarda kimliklendirmede, fenotip belirlemede, nesep ve soy tayininde kullanılmaktadır. Soya ait bilgi veren SNP markırları (AIMs- Ancestry Informative Markers) bir kişinin biyocoğrafik soy bilgisini, fenotip SNP markırları ise şüphelinin fiziksel özelliklerini (göz, saç, ten rengi gibi) belirler. Soya ait bilgi veren SNP markırları (AISNPs- Ancestry Informative SNPs) kayıp kişilerde, toplu felaketlerde, terör olaylarında ve adli olgularda şüpheli veya araştırılan kişi ile ilgili soy bilgisine ulaşmak için kullanılır. Fenotip SNP markırları ise adli olgularda şüphelinin fiziksel özelliklerinin belirlenmesinde kullanılır. Bu markırlar biyolojik delillerden kişiyi tanımlayabilecek gözle görülebilir fiziksel özellikleri (EVC- Externally visible characteristics) olan saç, ten, göz rengi, boy uzunluğu gibi bilgiler verir. AISNPs markırları ile popülasyonlar arası farklılıklara dayanarak suçlunun hangi topluma ait olduğunun belirlenmesi, fenotipik SNP markırları ile de suçlunun fiziksel özelliklerinin (göz, saç, ten pigmentasyonları gibi) tespit edilmesi “Moleküler görgü tanıklığı” olarak tanımlanmaktadır. Bu yeni “moleküler görgü tanıklarının” pek çok olgunun aydınlatılmasında büyük bir rol oynayacaktır.