5. ULUSLARARASI ERCİYES BİLİMSEL ARAŞTIRMALAR KONGRESİ, Kayseri, Türkiye, 16 - 17 Nisan 2021, ss.238-260, (Tam Metin Bildiri)
Özet
Dünya
üzerindeki ticaret, Orta Çağ'da doğu ve batıyı birleştiren iki yol güzergâhında
yapılmıştır. Bunlara “Baharat Yolu” ve “İpek Yolu” denilmektedir. Çin ile
Anadolu arasında yapılmış olan ticaretin ana maddesi ipek olduğundan dolayı,
Alman Ferdinand von Richthofen bu yola "İpek Yolu" adını vermiştir.
Dünya ticaretinin büyük bir kısmını üzerinde taşıyan İpek Yolu, kervanlarla
Çin’den başlayıp Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve İran üzerinden,
İstanbul vasıtasıyla Avrupa’ya ulaştırılmasında kullanılan tarihi yol olarak
anılmaktadır ve bu geçtiği ülkeler o dönemlerin en zengin ülkeleri olmuştur.
İpek
Yolu, Anadolu Selçuklu döneminde doğu- batı ve kuzey-güney yönünde; doğuda Erzurum,
Sivas, Kayseri, Konya; kuzeyde Sinop; güneyde Antalya’ya kadar uzanmıştır, ilk
zamanlar suyun bol olduğu vadilerde ilerlerken, daha sonraları güvenlik
açısından kırsal alanlarda kurulan ve kalın duvarlarıyla kaleye görünümünde inşa
edilmiş olan han ve kervansaraylar kullanılmıştır. Selçuklular döneminde
Anadolu’da yapılan yaklaşık iki yüz han ve kervansaray bulunmaktadır. Bugün
Kayseri sınırlarında İncesu ilçesinde Kara Mustafa Paşa, Bünyan ilçesinde Sultan
Hanı ve Karatay kervansarayları bulunmaktadır. Bu çalışmada ipek yolu ve Anadolu
Selçuklu dönemi mimari yapılarından Karatay Kervansarayının işlevselliği,
mimari yapısı ve bezemeleri incelenecektir.
Anahtar Kelimeler: Anadolu Selçuklu Dönemi, Karatay Kervansarayı, İpek
Yolu.