Akademik Veri Yönetim Sistemi
Psikotravmatoloji, Erdinç Öztürk, Editör, Türkiye Klinikleri Yayınevi, Ankara, ss.70-78, 2022
Psikotravmatoloji, travma kökenli durum ya da olaylarla ilişkili insanların ve toplumların verdikleri tepkilere, travmatize bireylerin psikoterapilerine ve olumsuz yaşam deneyimlerini önleme politikalarına odaklanan psikolojinin bilimsel temel bir çalışma alanıdır. Olumsuz yaşam olaylarının negatif ruhsal etkileriyle gelişen psikiyatrik bozuklukların tedavisinde kullanılan kanıta dayalı travma temelli psikoterapi tekniklerini kapsayan psikotravmatoloji çalışmaları; travma esnasındaki ve sonrasındaki stres belirtilerine odaklanmaktadır. Psikotravmatoloji çalışmaları genellikle, travma sonrası stres bozukluğu ve dissosiyatif bozukluk vakaları ile olumsuz yaşam olayları kökenli subklinik psikiyatrik belirtileri olan popülasyonlar üzerinde yürütülmektedir. Psikotravmatolojinin odak konuları arasında yer alan travma sonrası stres bozukluğu, hem bireysel hem de toplumsal açıdan önemli dinamikler olan 'merhamet' ve 'değişime uyum sağlama kapasitesi'nin fonksiyonelliği üzerinde etkin bir rol oynayan bireylerin stresle başa çıkabilme kapasitesinin sınırlanması yöneliminde ortaya çıkmaktadır. Modern psikotravmatolojinin uluslararası bilimsel platformlarındaki en önemli ve en saygın bilim insanları arasında yer alan Öztürk'e göre travmatik yaşantılara karşı verilen en olağan ve en normal psikiyatrik reaksiyonların başında gelen dissosiyasyon, bölünmüş ve çoklu bir bilinç sisteminin aşırı ve yoğun entegrasyon isteğidir. Dissosiyatif bozukluklar ise, kendine zarar verme davranışları, intihar girişimleri, bilinç kesintileri, amneziler, konsantrasyon güçlükleri, öfke patlamaları ve kimlikte belirsizlik hisleri ile kendini gösteren temel psikopatolojilerden birisidir. Psikotravmatolojik açıdan dissosiyatif bozukluklar ve travma sonrası stres bozukluğu, birbirlerini dışlayan prognozlara sahip olmalarından ziyade, travmatik doğaları sebebiyle daha çok bir arada seyreden psikiyatrik tanı grupları arasında yer almaktadır. Travma ile ilişkili temel psikiyatrik tanı gruplarının bütüncül bir şekilde değerlendirilmesi ile vakaların psikoterapilerinin daha kısa sürelerde başarıyla tamamlanabildiğinin en net kanıtı psikotravmatoloji çalışmalarının kendisidir. Bu çalışmada travma sonrası stres bozukluğu ve dissosiyatif bozukluklar, psikotravmatolojik ve bütüncül bir yaklaşım temel alınarak değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Psikotravmatoloji; travma sonrası stres bozukluğu; dissosiyatif bozukluklar; çocukluk çağı travmaları; dissosiyasyon