Sağlık-Toplum-Bilim-Akademik Araştırmalar Kitap- 9, Prof. Dr. Ali Arslan,Prof.Dr.Bekezhan Akhan,Prof.Dr.Galip Sayılow, Editör, Paradigma Yayınları, İstanbul, ss.179-188, 2020
Bu çalışma,
doğal yenilenebilir bir polimer olan kitin ve kitosanın kağıt ambalajı alt
malzemesi olan kağıt ve kartonda kullanımı ilgili bir derleme çalışmasıdır. Doğal
olarak yenilenebilir polimerler, kağıtların mekanik özelliklerini geliştirmede
kullanılmaktadır. Kitin ve kitosan kimyasal ve mekanik
işlemlerle modifiye edilerek yenilikçi özellikleri geliştirmek amacıyla çok
geniş yapısal olanaklara sahip selüloza benzeyen bir biyopolimerlerdir. Sınırlı
ve zor çözünebilirlikleri devasal yapısal özelliklerini sınırlamasına rağmen bu
biyopolimerlerin biyodegradasyonu, biyolojik ve toksik olmayışı ile birlikte
antimikrobiyal aktiviteye ve düşük bağışıklık oluşturan potansiyel olarak başta
medikal alan olmak üzere çok farklı alanlarda kullanabilecek önemli bir malzemedir.
Bu doğal polimerlerin yapı taşlarının amino moleküllerine
sahip olması, selüloz, proteinler ve lipidler gibi farklı kaynaklı yenilenebilir
biyopolimerlerde kaplama olarak kullanımının kağıt materyaline çevre dostu özelliğinin
korunarak yeni özellikler kazanmasına olanak sağladığı izlenmiştir. Bu
özelliklerinden dolayı özellikle kağıt ambalaj alt materyalinde kitosanın bariyer tabakası olarak işlevi ile
kağıt ambalajdan migrasyonla doğrudan gıdaya geçen bir çok toksik bileşeni
engelleme özelliği ile hayati bir önem taşımaktadır. Aynı zamanda kağıtların
baskı işlemlerinde önemli olan gloss özelliklerini de geliştirmektedir. Yağ
geçirmeyen kağıtların bariyer özellikleri chitosan ile geliştirilmesi ile
oksijen, azot karbondioksit, hava geçirgenlikleri, suya ve yağa karşı bariyer
özellikleri geliştirilmiş iyi ambalaj materyali elde edilmektedir. Kağıt malzemesinde
kullanılan birkaç örneğe bakıldığında; düşük oksijen geçirgenliğine sahip olan baz
kağıdın kitin ile yapılan çalışmaları yaygın olarak kullanılan Polietilen
tetraftalat (PET) gibi polimerlerle karşılaştırıldığında benzer şekilde oksijen
geçirgenliğini geliştirildiği, ayrıca gerilme uzaması ve çekme dayanımı gibi
mekanik özelliklerinin gelişimine de katkı sağlamaktadır. Chitosanın kazeinle
birlikte çalışılmış kaplama tabakası olarak kombinasyonlarında ise, kalınlıktan
yüzey özelliklerine kadar farklı özelliklerinin gelişmektedir. Aynı zamanda chitosanın
laktik asit karışımı ile yapılan kağıt kaplama işlemlerinde ise antimikrobiyel
özelliğine sahip olmaktadır.