Akademik Veri Yönetim Sistemi
Diş Hekimleri İçin Tütün Bağımlılığı ve Tedavisi, Cihan FG,Küçükceran H,Demirbaş N., Editör, NEU PRESS, Konya, ss.203-218, 2025
Özet: Dünyada tütün kullanımı önlenebilecek sağlıkla ilişkili risk faktörleri arasında en başta yer
almaktadır. Tütün kullanımı çok genç yaşlarda başlayabilen ve tüm yaş gruplarında görülen, nikotin
bağımlılığına sebep olan bir alışkanlıktır. Tütün ürünleri kullanımları nedeniyle özel gruplar olan
gençler, gebeler, mental sorunları ve kronik hastalıkları olan kişiler de olumsuz sağlık etkileri ile karşı
karşıya kalmaktadır. Anne adayları ve gebeler tütün ve tütün ürünlerinin bebeğe olası zararlı etkileri
açısından bilgilendirilmelidir. Kronik hastalığı, özellikle akciğer ve kardiyovasküler hastalıkları olan
kişilerin tütün kullanımlarının hastalığın gidişatını olumsuz etkileyeceği ile ilgili farkındalıkları
arttırılmalıdır. Tütün ürünleri bağımlılığı ile mücadelede danışmanlık ve motivasyon artırmaya yönelik
girişimler yapılmaktadır. Özellikle tütün kullananların tanımlanması, öneride bulunulması, tütün
ürünlerinin kullanımının bırakılması için danışmanlık ve destek verilmesi, ilgili uzmanlara davranışsal
tedavi ve gerekirse uygun vakalarda farmakoterapi için uzmanlara yönlendirilmesi tütün kullanımını
önlemede önemlidir. Hastalara ağız ve diş sağlığı ile ilgili ortamlarda destek sağlanması, hem ağız ve
diş sağlığı bakım ve tedavilerinin uzun sürmesi ve hem de gençler, çocuklar, gebeler, kronik hastalığı
olan kişilerle sık karşılaşma imkanlarının olması açısından sağlığı koruma ve geliştirme uygulamaları
için oldukça değerlidir. Diş hekimleri bu hastalarla karşılaştıklarında; tütün ve ürünlerinin zararlı
etkileri hakkında hastaları bilgilendirme ve tütün ürünlerini kullanmayı bırakma ile ilgili hastaların
motivasyonlarını artırmak üzere uygun girişimleri günlük pratiklerine entegre edebilirler. Özel
gruplara, tütün ve ürünlerini bırakmalarının sağlıklarını olumlu etkileyeceği konusunda farkındalık
kazandırılmalıdır.
Abstract: Tobacco use is the most preventable risk factor among health-related risk factors in the
world. It is a habit that can begin at a very young age and is prevalent in all age groups, causing
nicotine addiction. Young people, pregnant women and individuals with mental health issues or
chronic illnesses are particularly vulnerable to the adverse health effects of tobacco product use.nIt is
important that pregnant women and expectant mothers are informed about the potential harmful
effects of tobacco and tobacco products on the fetus. Awareness should be raised among individuals
with chronic diseases, particularly lung and cardiovascular diseases, in relation to the negative impact
of tobacco use on the progression of their condition. Initiatives are being undertaken to provide
counseling and increase motivation in the effort to combat tobacco addiction. This involves
identifying tobacco users, making recommendations and providing counselling and support to help
them quit, and referring them to specialists for behavioural treatment and, if necessary,
pharmacotherapy in appropriate cases, are important in preventing tobacco use. Supporting patients
in oral and dental health care settings is highly valuable for health promotion and prevention
practices, both because oral and dental care and treatment are long-term processes and because
there are frequent opportunities to encounter young people, children, pregnant women, and
individuals with chronic illnesses.When encountering such patients, dentists can incorporate
appropriate smoking cessation initiatives into their daily practice to inform patients about the
harmful effects of tobacco and tobacco products, and increase their motivation to quit. Awareness
should be raised among special groups that quitting tobacco and tobacco products will have a
positive impact on their health.