SPOR ÖRGÜTLERİNDE KARANLIK KİŞİLİK, ÖRGÜTSEL SİNİZM VE İŞ TATMİNİ İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ


Güllü S., Yıldız K.

SPORMETRE BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR BİLİMLERİ DERGİSİ, cilt.17, sa.4, ss.220-232, 2019 (TRDizin) identifier

Özet

Bu çalışmada, spor örgütlerinde karanlık üçlü, örgütsel sinizm ve iş tatmini düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinde yer alan tarama modellerinden ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenen, Mersin ve Karaman Gençlik ve Spor il Müdürlüklerinde görev alan 45 kadın, 77 erkek toplam 122 Gençlik ve Spor il Müdürlüğü çalışanından oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu ile Örgütsel Sinizm Ölçeği (Karacaoğlu ve İnce, 2012), Karanlık Üçlü Ölçeği (Özsoy ve ark., 2017) ve İş Tatmini Ölçeği (Özsoy ve Ardıç, 2017) kullanılmıştır. Verilerin normallik sınamasında Skewness ve Kurtosis değerleri dikkate alınmıştır. Verilerin analizinde ise tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra, Pearson korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizleri yapılmıştır. Elde edilen verilerin analizleri sonucunda, iş tatmini ölçeği ile örgütsel sinizm ölçeği bilişsellik (r=-.217, p.05) ve davranışsal (r=-.272, p.05) alt boyutları arasında negatif yönde düşük düzeyde; duygusal alt boyutu arasında negatif yönde orta düzeyde ilişki (r=-.434, p.05) tespit edilmiştir. Ayrıca iş tatmini ölçeği ile karanlık üçlü ölçeği alt boyutlarından makyavelizm (r=-.316, p.05), psikopati (r=-.321, p.05) ve narsisizm (r=-.442, p.05) arasında negatif yönde orta düzeyde ilişki gözlemlenmiştir. Bununla birlikte örgütsel sinizmin duygusal alt boyutu ile karanlık üçlü ölçeği alt boyutlarından psikopati (r=.269, p=0.05) ve narsisizm (r=.186, p=0.05) arasında ise pozitif yönde düşük düzeyde; davranışsal alt boyutu ile narsisizm (r=.185, p=0.05) arasında düşük düzeyde pozitif yönde ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca, çoklu regresyon analizine göre; örgütsel sinizm (bilişsel-duygusal- davranışsal) ile karanlık üçlü ölçekleri (makyavelizm-psikopati-narsisizm) alt boyutları, iş tatmini ile orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki göstermektedir (R=0.579, R2=0. 335, p<.000). Test sonuçları, örgütsel sinizm alt boyutlarından duygusal ile karanlık üçlü ölçeği alt boyutlarından narsisizmin, iş tatmini üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir (p<.05). Dolayısıyla modeldeki diğer değişkenler sabit tutulduğunda, duygusal alt boyutundaki bir birimlik artış, iş tatmini üzerinde 0,381 birimlik azalışa neden olmaktadır. Benzer şekilde narsisizm alt boyutundaki bir birimlik artış, iş tatmini üzerinde 0,341 birimlik azalış göstermektedir. Sonuç olarak, spor örgütlerinde çalışanların iş tatmin düzeyleri üzerinde, bireylerin kişilik yapıları ile örgüt ortamının önemli yordayıcı etkisi olduğu söylenebilir. Bireylerin iş tatmini üzerinde karanlık kişilik özellikleri ile örgütsel sinizmin olumsuz etkiye neden olduğu belirtilebilir. İş tatmininin artması diğer pozitif örgütsel çıktılar ile pozitif yönde ilişkili olduğu için çalışanların iş tatminlerini artırmaya yönelik düzenlemeler yapılması örgütlerin temel hedefleri arasında olmalıdır. Ayrıca kişi-örgüt uyumu son derece önemlidir. Örgüt kültürü ve iklimi ile uyumlu olabilecek bireyler istihdam edilmelidir.
The article aims to investigate the relationship among dark triad, organizational cynicism and job satisfaction in sports organizations. The research is designed with a relational survey model which is one of the qualitative research methods. The research group consists of 122 employees (45 females, 77 males) working in Karaman and Mersin Youth Services and Provincial Directorate of Sports, selected with convenience sampling method, one of the non-random sampling methods. As data collection tools, Personal Information Form, Dark Triad Dirty Dozen (Özsoy et al., 2017), Organizational Cynicism Scale (Karacaoğlu and İnce, 2012), and Job Satisfaction Scale (Özsoy and Ardıç, 2017) were used. SPSS 22 package program was used to analyze the data. For the normality of the data, skewness and kurtosis values were taken into consideration and the data were found to have a normal distribution. Pearson correlation analysis and multiple regression analysis were used to analyze the data. Upon analyzing the data concerning job satisfaction and organizational cynicism scales, it has been determined that there is a low-scale correlation in the negative direction between cognitive (r=-.217, p.05) and behavioral (r=-.272, p.05) sub-dimensions and that there is a medium-scale correlation in the negative direction between the emotional sub-dimension of organizational cynicism and job satisfaction scales (r=-.434, p.05). It was also seen that the three sub-dimensions of job satisfaction and dark triad scales, machiavellianism (r=-.316, p.05), psychopathy (r=-.321, p.05), and narcissism (r=-.442, p.05), have a medium-scale correlation in the negative direction. Accordingly, it has been determined that there is a low-scale correlation in the positive direction between the emotional sub-dimension of organizational cynicism and the two sub-dimensions of dark triad scale: psychopathy (r=.269, p=0.05). and narcissism (r=.186, p=0.05). Also that there is a low-scale correlation in the positive direction between the behavioral sub-dimension of organizational cynicism and narcissism sub- dimensions of dark triad scale (r=.185, p=0.05). Additionally, according to multiple regression analysis the sub- dimensions of both the organizational cynicism (cognitive-emotional-behavioral) and dark triad (machiavellianism, psychopathy, narcissism) scales have shown a significant and medium-level correlation with job satisfaction (R=0.579, R2=0.335, p<.000). the test has proved that the emotional sub-dimension of organizational cynicism and the narcissism sub-dimension of dark triad scale have significant effects on job satisfaction (p<.05). Consequently, when the other variables in the model are constant, a one-unit increase in emotional sub-dimension result in a 0.381-unit decrease in job satisfaction. Similarly, a one-unit increase in the narcissism sub-dimension results in a 0.341-unit decrease in job satisfaction. It can be concluded that individual personality traits and organizatio