TÜRKİYE’DE ÜNİVERSİTELERİN FEN, TEKNİK, MÜHENDİSLİK VE MATEMATİK (FeTeMM) ALANLARINDAKİ KADIN AKADEMİSYEN TEMSİLLERİ: İSTANBUL İLİ ÖRNEĞİ

Creative Commons License

Demir Güldal M., Alp H., Altın M. S.

Meriç Uluslararası Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Dergisi, vol.8, no.1, pp.72-86, 2024 (Peer-Reviewed Journal)

Abstract

Akademik yaşamda kadın temsili, özellikle Fen, Teknik, Mühendislik ve Matematik
(FeTeMM) gibi disiplinlerde, bilimsel araştırma ve akademik çevrelerde incelenmesi
gereken kritik bir olgudur. Bu bağlamda, üniversitelerin kadın akademisyenlerin temsili
konusunda kritik bir inceleme alanı olduğu kabul edilmektedir. İşbu çalışma, Türkiye’deki
üniversitelerde FeTeMM alanlarında kadın akademisyen temsili mercek altına almaktadır ve
özellikle İstanbul ilinde bulunan devlet üniversiteleri üzerine odaklanmıştır. Araştırma, bu
üniversitelerdeki kadın akademisyenlerin oransal dağılımını, kariyer seviyelerine göre
temsilini ve karşılaşılan zorlukları belirlemeyi amaçlamaktadır. Metodoloji olarak,
Yükseköğretim Bilgi Yönetim Sistemi'nden elde edilen verilerin içerik analizi yapılmış ve bu
süreçte on devlet üniversitesinde görev yapmakta olan kadın ve erkek akademisyen sayıları
karşılaştırılmıştır. Bulgular, FeTeMM disiplinlerindeki kadın akademisyen oranının %42
olduğunu, bu oranın üniversitelerdeki genel kadın akademisyen oranına göre düşük kaldığını
ortaya koymaktadır. Ayrıca, kadınların özellikle üst düzey akademik pozisyonlarda –
profesör ve doçentlik – daha az temsil edildikleri, fakat daha alt kadrolarda – araştırma
görevlisi gibi – nispeten daha yüksek oranlara sahip oldukları belirlenmiştir. Bu çalışmanın kapsamı, İstanbul'da yer alan devlet üniversiteleri ile sınırlıdır, bu da elde edilen sonuçların

genelleştirilmesi konusunda belirli sınırlılıklar oluşturmaktadır. Araştırmanın amacı,
FeTeMM alanlarında kadın temsilinin mevcut durumunu aydınlatmak ve bu konuda
görünebilir bir anlayış geliştirmektir. Sonuçlar, FeTeMM alanlarında kadın temsilinin
artırılması yönünde somut adımların atılmasının önemini vurgulamakta olup, bu alandaki
cinsiyet eşitsizliğini azaltma yolunda politika geliştiricilere ve eğitim kurumlarına yönelik
değerli bilgiler sunmaktadır. Bu çalışma, kadın akademisyenlerin karşılaştığı zorlukları ve
engelleri daha iyi anlamak ve akademik kariyer yollarında eşitlik sağlamaya yönelik
stratejiler geliştirmek için bir temel teşkil etmektedir.