ELMASEKİ-KİZİRYURDU(SİVAS) KÖYLERİ ÇEVRESİNDEKİ BAKIR VE DEĞERLİ METALİK MİNERAL İÇERİĞİ (COPPER AND PRECIOUS METALLIC MINERAL CONTENT AROUND THE VILLAGES OF ELMASEKI-KIZIRYURDU(SIVAS)

Creative Commons License

Görücü M. Z., Çakır E.

INTERNATIONAL PARTICIPATION SEDIMENTOLOGY WORKING GROUP 2024 WORKSHOP, Tunceli, Türkiye, 5 - 08 Eylül 2024, cilt.1, sa.2024, ss.91-92, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Cilt numarası: 1
  • Basıldığı Şehir: Tunceli
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.91-92
  • İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Hayır

Özet

ÖZ

 

İnceleme alanı Doğu Pontid Kuşağı'nın güney zonunda yer almaktadır. Doğu Pontid Tektonik Birliği Mesozoyik yaşlı olup temelde Triyas yaşlı metamorfitlerden oluşmaktadır. Onun üzerine riftleşmeyle Jura yaşlı karbonatlı kalsitürbiditler yerleşmiştir. kalsitürbiditler üzerinde pasif kıta kenarı genişlemesi ile birlikte üst Jura – alt Kretase yaşlı karbonatlı kayaçlar gelirken, devam eden süreçte erken Jura döneminde gerçekleşen dalma batma (yitim) başlangıcında ofiyolitler yerleşmiştir. Bu ofiyolitler, Doğu Pontid’lerin en yaşlı volkanizması olan erken Jura (Liyas) öncesi dönemi temsil eden yay ve yay önü magmatik kayaçları içermektedir. En üstte ise kıtasal çarpışma sonrası volkanojenik ve sedimenter birimler yer almaktadır.

Çok dar bir alanda mostra veren bu kayaçlar Mesozoik yaşlı olup, içinde mermer seviyeleri görülebilmektedir. Yine bu birim içerisinde granit, siyenit andezit ve bazaltlar ile yer yer şist, fillit ve metavolkanitten oluşan karmaşıklar görülmektedir. Gümüşhane Graniti olarak isimlendirilen bu kayaçlar sahada çok dar alanda gözlenmektedir. Pembe renkleri ve iri ortozlarıyla karakteristik olan Permokarbonifer yaşlı granitik ve metamorfik kayaçların üzerinde diskordan olarak Jura-Liyas yaşlı andezit, bazalt lav ve piroklastikler görülmektedir. Kelkit Çayı Vadisi'nde çok dar alanlarda izlenen volkanik kayaçların üzerine uyumlu olarak gelen üst Jura-alt Kretase yaşlı masif kireçtaşları, arazide açık gri renkleriyle ve topoğrafyada yüksek tepeleri oluşturmaktadır. Yer yer dolomitik, yer yer az kristalize olan masif kireçtaşlarının üzerinde, genellikle inceleme sahasının güney kesimlerinde mostra veren Alt Kretase yaşlı ofiyolitik karmaşık izlenmektedir. KB-GD doğrultulu bir kırık zonu boyunca izlenen ofiyolitik karışık; serpantinit, peridodit, amfibolit, andezit, bazalt, çört ve kireçtaşlarından oluşmaktadır. Sahada belirli alanlarda metamorfik kayaçların ve kristalize kireçtaşı merceklerinin izlendiği ofiyolitik karmaşık üzerinde diskordan olarak üst Kretase yaşlı killi kireçtaşı, kırmızı kireçtaşı, volkanik tüf ve kumtaşı ardalanmasından oluşan kalsitürbiditler görülmektedir.

Çalışma alanında yüzey volkanik kayaçlar andezit, andezit porfiri, bazalt ve bunları kesen yarı derinlik volkanik kayaçlar diyabazlar bulunmaktadır. Cevherleşme  bu yarı derinlik kayaçların kenar zonlarında oluşan pişme zonlarında meydana gelmiş olup, bunlarla beraber yaklaşık D-B uzanıma sahip pirit içeren kuvars damarları görülmektedir. Bazalt ve andezit-andezitleri  kesen diyabazların olduğu kesimlerde gelişen kırık-çatlak sistemi içerisinde bakırla beraber altın, gümüş gibi değerli metaller  görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Elmaseki, Suşehri, Jura, Bakır, Cevherleşme, Altın, Gümüş

ABSTRACT

The study area is located in the southern zone of the Eastern Pontid Belt. The Eastern Pontid Tectonic Union is Mesozoic-aged and mainly consists of Triassic-aged metamorphites. Jurassic-aged carbonated calciturbidites were settled on it by rifting. while upper Jurassic – lower Cretaceous aged carbonated rocks came with the passive continental margin expansion on calciturbidites, ophiolites settled at the beginning of the subduction (subduction) that took place in the early Jurassic period in the ongoing process. These ophiolites contain arc and arc-front igneous rocks representing the early Jurassic (pre-Liassic) period, the oldest volcanism of the Eastern Pontides. At the top there are volcanogenic and sedimentary units after the continental collision.

These rocks, which outcrop in a very narrow area, are Mesozoic old and marble levels can be seen in them. Again, complexities consisting of granite, syenite andesite and basalts, as well as schist, phyllite and metavolcanite are observed in this unit. These rocks, called Gümüşhane Granite, are observed in a very narrow area in the field. Jurassic-aged andesite, basalt lava and pyroclastics are discordantly observed on Permocarboniferous granitic and metamorphic rocks, which are characteristic with their pink colors and coarse orthoses. The upper Jurassic-lower Cretaceous aged massive limestones, which harmoniously come on top of the volcanic rocks traced in very narrow areas in the Kelkit Creek Valley, form high hills with their light gray colors in the terrain and topography. On the massive limestones, which are dolomitic in places and slightly crystallized in places, the ophiolitic complex of the Lower Cretaceous age is followed, which usually outcrops in the southern parts of the study area. Along a KB-GD oriented fracture zone.

In the study area, there are surface volcanic rocks andesite, andesite porphyry, basalt and semi-depth volcanic rocks diabases that cut them. Mineralization occurred in the baking zones formed in the edge zones of these half-depth rocks, and quartz veins containing pyrite with an approximate D-B extension are observed along with them. Basalt and andesite-precious metals such as gold, silver along with copper are seen in the fracture-fracture system that develops in sections where there are diabases that cut andesites.

Keywords: Diamond, Susehri, Jurassic, Copper, Mineralization, Gold, Silver