6. Genç pediatristler Kongresi, İstanbul, Türkiye, 5 - 07 Mart 2021, ss.83-159, (Özet Bildiri)
Amaç: Herediter tirozinemi tip 1 (HT1), fumarilasetoasetat hidrolaz enzimindeki eksikliğe ikincil
gelişen bir doğumsal metabolizma hastalığıdır. Defektif enzim aktivitesi, fumarilasetoasetat,
maleilasetatoasetat, süksinilasetoasetat ve süksinilaseton birikimi ile sonuçlanır. Hastalığa ait
klinik bulgular bu toksik metabolitlerin birikiminden kaynaklanıyor olsa da, toksisitenin altında yatan patofizyolojik nedenler halen tam olarak bilinmemektedir. Çalışmamızda, HT1 hastalarında olası bir toksisite nedeni olabilecek oksidatif stres, tiyol disülfid homeostazı aracılığıyla
değerlendirilmiştir.
Yöntem ve Gereç: Çalışmamıza HT1 tanısı idrarda ya da kanda süksinilaseton atılımı ve/veya
FAH gen analizi ile konfirme edilmiş olan 24 hasta ile 25 sağlıklı kontrol dahil edildi. Düzenli
poliklinik kontrolü olmayan, NTBC tedavi uyumu iyi olmayan ve eksik verisi olan hastalar çalışma dışında bırakıldı. Hastalara ait demografik veriler, tanı yaşları, tanı metodu, biyokimyasal
verileri, almakta olduğu tedaviler ile karaciğer transplantasyonu olma durumları kaydedildi.
Serum native tiyol (-SH), disülfid (-S-S), total tiyol (-SH+ -S-S) düzeyleri her 2 grupta ölçüldü.
Disülfid/native tiyol, disülfid/total tiyol ve native tiyol/total tiyol oranları ham verilere göre hesaplandı.
Bulgular: Herediter tirozinemi tip 1 tanısı ile NTBC tedavisi almakta olan hastalar ile sağlıklı
kontrol grubu arasında tiyol-disülfid homeostazına ait parametreler arasında anlamlı istatistik
fark saptanmadı. Ek olarak, tedavi altındaki HT1 hastaları ile NTBC tedavisi kesilmiş karaciğer
transplantasyonu yapılmış 5 hasta arasında da oksidatif stres parametreleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu.
Sonuç: Herediter tirozinemi tip 1 hastalarında klinik bulgular ile komplikasyonların gelişimi
açısından sorumlu olan patofizyolojik mekanizmalar halen aydınlatılamamıştır. NTBC tedavisine tam uyum ve tıbbi beslenme tedavisi ile sağlanan metabolik kontrol, hastalık şiddetinden
sorumlu olabilecek oksidatif stres üzerinde etkili olabilir. Herediter tirozinemi tip 1’de standart
tedavi rejimlerine ek olarak antioksidan tedavilerin de kullanılması gerekliliği, daha çok sayıda
hasta ile yapılacak gelecek çalışmalar ile önem kazanabilecektir.