‘‘Sığır Eti ve Et Ürünlerinde Salmonella Prevalansı ve Serotipler

Özmen F., Aydın A.

Türkiye klinikleri veteriner bilimleri (online), cilt.16, sa.1, ss.22-30, 2025 (TRDizin)

Özet

Salmonella, küresel olarak hafif yada şiddetli düzeyde gıda kaynaklı hastalık vakalarına ve salgınlara yol açan patojen bir mikroorganizmadır. Enterobacteriaceae familyasına ait, Gram negatif, çubuk şeklinde, fakültatif anaerob ve spor oluşturmayan bu bakteri, gıda kaynaklı salgınlara neden olan patojen mikroorganizmalar arasında dünyada çoğunlukla ilk veya ikinci sırayı almaktadır. Salmonella suşları, insanlarda oluşturdukları hastalık tablosuna göre tifoidal veya non-tifoidal Salmonella olmak üzere iki gruba ayrılmakta; non-tifoidal suşların meydana getirdiği enfeksiyon salmonelloz olarak adlandırılmaktadır. Salmonelloz sağlıklı bireylerde genellikle diyare, ateş ve abdominal ağrı gibi belirtilerle kendini göstermekte iken, bağışıklığı baskılanmış bireyleri içeren duyarlı gruplarda yaşamı tehdit edici bir enfeksiyona dönüşebilmektedir. Salmonella’nın insanlara en önemli bulaşma yolu, kontamine gıdalar aracılığıyla gerçekleşen fekal-oral yolla bulaşmadır. Et ve et ürünleri Salmonella açısından en riskli gıdalar arasında olup, gıdalar aracılığıyla dünyanın çeşitli bölgelerinde salgınlara neden olabilmektedir. Salmonella salgınlarının meydana gelmesinde, gıdalara ısıl işlem uygulanmaması, gıdaların yetersiz pişirilerek tüketilmesi ve uygun olmayan koşullarda muhafazası gibi faktörler önemli bir rol oynamaktadır. Bu derleme çalışmasında, Salmonella’nın sığır eti ve et ürünlerindeki prevalansı, söz konusu gıda matrislerinden izole edilen serotipler ve ilişkili salgınların incelenmesi amaçlanmıştır. Buna göre, sığır eti ve sığır kıymalarında, Salmonella prevalansının küresel olarak geniş bir aralıkta değişkenlik gösterdiği ve Salmonella Typhimurium, S. Montevideo, S. Anatum, S. Agona ve S. Muenchen’in sığır etinden sıklıkla izole edilen serotipler arasında olduğu ve halk sağlığı bakımından söz konusu serotiplerden kaynaklı salmonelloza dikkat edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.