Akademik Veri Yönetim Sistemi
Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, cilt.9, sa.17, ss.235-252, 2019 (TRDizin)
Çocuk işçiliğinin birçok çeşidi bulunmaktadır; mendil satan, boyacılık yapan,
tarımda çalışan ve kâğıt toplayanlar bunlardan sadece bazılarıdır. Yapılan bu çalışmada ise çocuk işçiliğinin daha farklı bir türü üzerinde durulmuştur. Apartman
ve resmi kurumların çöplerini karıştırarak, ayıkladıkları yanmamış kömürleri
toplayan çocukların durumları üzerine çalışılmıştır. Geçmişi çok uzun yıllara
dayanmakta olan bu sorun, Türkiye’nin soğuk ve doğal gaz olmayan bazı Doğu
illerine özgü bir durumdur. Çalışma kapsamında, bu işi yapan çocukların sosyoekonomik durumlarının ele alınması amaçlanmıştır.
Çalışmada nitel araştırma yöntemi seçilmiştir. Bu bağlamda veri toplama aracı
olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu ile çocuklarla görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Çalışma toplamda yaşları 9 ila 15 arasında değişen 12 çocukla yapılmıştır.
Elde edilen bulgulara göre, çocukların kötü koşullarda çalıştıkları, kömür toplarken
ciddi risklerle karşılaştıkları, bu işi maddi yetersizliklerden dolayı yaptıkları ve
kömür toplayan çocuklar arasında okul terkinin yüksek olduğu görülmüştür. Bunlarla birlikte bu işe başlama yaşının sekiz yaşlarına kadar indiği, aile yapılarının
kalabalık olduğu, kış bittikten sonra bu çocukların hamallık ve ayakkabı boyacılığı
yaptığı ve 14-15 yaşlarından sonra da Türkiye’nin batı şehirlerine inşaatlarda
çalışmaya gittikleri bilgisine ulaşılmıştır. Ayrıca bu çocukların sokak ve okul gibi
sosyal hayatın çeşitli alanlarından dışlandığı ve gelecekten çok fazla beklentilerinin
olmadığı sonuçları elde edilmişti
There are many types of child labor such as tissue selling, shoe shining, working
in agriculture and paper collection. In this study, a different kind of child labor is
emphasized. This study examines the situation of children collecting unburned coal,
which they collect by mixing garbages of apartment buildings and public institutions. This problem has been existed for many years and it is a phenomenon peculiar
to Turkey’s cold and some eastern provinces without natural gas. The aim of the
study is to address the socio-economic situation of children doing this work.
Qualitative research method was chosen in the study. In this context, semistructured interview form was used as a data collection tool and interviews with
children were conducted. The study was conducted with 12 children aged 9 to 15
years in total. According to the findings, children work in poor conditions, while
collecting coal they face serious risks. Also the findings show that they do this job due
to financial problems and school dropout is high among these children. In addition,
starting age of work is getting to reduce to eight, their family structure is crowded,
after the winter is over these children work as porters and shoe shiners. The study
also reached the information that they go to Turkey’s western cities in order to work
in construction industry from 14-15 years of age. Furthermore, these children are
being excluded from various social life areas such as street and school. And the
results show that these children do not have too much expectation on future