Uluslararası İstanbul Eğitimin Geleceği Kongresi, İstanbul, Türkiye, 28 Mayıs - 30 Haziran 2025, (Yayınlanmadı)
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli
(TYMM) çerçevesinde geliştirilen öğretim programları 2024 yılında yayınlanmış
ve bu öğretim programları 2024-2025 eğitim-öğretim yılından itibaren
uygulanmaya başlanmıştır. Öğretim programlarının uygulanabilirliğini hakkında
sahadan veri toplamak için MEB tarafından öğretim programlarını izleme ve
değerlendirme projesi hazırlanmıştır. Bu kapsamda alan uzmanı akademisyen ve
öğretmenlerden oluşan komisyonlar oluşturularak 19 pilot ilde öğretim
programları izlenmeye alınmıştır. Bu proje kapsamında yürütülen araştırmanın
amacı 5. sınıf Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin TYMM Sosyal Bilgiler Dersi
Öğretim Programı’nın uygulanması sürecinde yaşadıkları sorunları ve bu
sorunların çözümüne yönelik önerilerini belirlemektir. Araştırmanın çalışma
grubunu 19 ilde, 51 ortaokulda görev yapan 5. sınıf dersini yürüten 89 Sosyal
Bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim
(fenomenoloji) deseninin kullanıldığı bu araştırma için gerekli veriler yapılandırılmış
görüşme formu kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmada elde edilen nitel
veriler tematik analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir.
Araştırmaya katılan
sosyal bilgiler öğretmenlerine göre TYYM Sosyal Bilgiler öğretim programının
beceri ve öğrenci temelli olması, öğrencilerde bütüncül gelişimi desteklemesi,
öğretim programında etkinliklere yer verilmesi, bu etkinliklerin günlük yaşam ile
ilişkili oluşu, programın uyarlanabilir ve esnek oluşu, okul temelli planlamaya
yer vermesi, ders kitabı içerisinde ve dijital olarak kaynaklara yer verilmesi
güncel öğretim programının güçlü yönlerindendir. Araştırmaya katılan sosyal
bilgiler öğretmenleri bu güçlü özelliklerin yanı sıra öğretim programında
geliştirilmesi gereken sorunlara da değinmişlerdir. Buna göre TYMM öğretim
programında yer verilen etkinlik sayısının fazlalığı; etkinlik sayısı, mevcut
etkinliklerin karmaşıklığı ile içeriğe bağlı olarak zaman yönetiminde yaşanan
sorunlar; okul temelli planlamanın uygulanmasında yaşanan sorunlar ve ayrılan
sürenin yetersizliği; programın farklı öğrencilere göre uygulamasında yaşanan
sorunlar programın iyileştirilmesi gereken zayıf yönleri olarak öne çıkmaktadır.
Öğretim programının
uygulama sürecinde karşılaşılan sorunlara yönelik öğretmenlerin çözüm önerileri
program içi ve program dışı öneriler olarak sınıflandırılabilir. Program içi
öneriler arasında “Evimiz Dünya” ve “Ortak Mirasımız” öğrenme alanlarına
yönelik içeriğin sadeleştirilmesi, ayrıntıların azaltılması ve kullanılan
becerilerin gözden geçirilmesi, öğretim programında yer alan etkinlik
sayılarının azaltılması, özellikle kalabalık sınıflarda uygulanma güçlüğünden
dolayı grup etkinlikleri sayısının azaltılması, etkinliklere dair yönergelerin
daha anlaşılır hale getirilmesi, etkinliklerin öğrenci düzeyi ile uyumlu ve
günlük hayatla ilişki olarak tasarlanması, ölçme-değerlendirme etkinliklerinin
azaltılması, ölçme değerlendirme süreç ve araçlarının sadeleştirilmesi
sayılabilir.
Program-dışı öneriler
arasında ise; sınıf mevcutlarının azaltılması, Sosyal Bilgiler haftalık ders
saatinin arttırılması, okullardaki teknik altyapının (özellikle internet
hızlarının) geliştirilmesi, öğretmenlere program okuryazarlığı, süreç
değerlendirme, programda yer verilen yeni öğretim yöntemleri ve okul temelli
planlamaya yönelik eğitimler verilmesi, öğrencilerin güncel öğretim
programındaki içeriklere yönelik hazırbulunuşluk düzeyinin yükseltilmesi, TYMM
modeli ile ilgili yönelik velilere eğitim verilmesi, merkezi sınavların nasıl
yapılacağına dair bilgilendirme yapılması, EBA içerik sayısı ve çeşitliliğinin
arttırılması, EBA içeriklerinin ilgi çekiciliğinin arttırılması, EBA’da yer
alan içeriklerin benzer eğitim platformlardaki içerik seviyesine yükseltilmesi ve
ders kitabında çevrimiçi olarak sunulan ek bilgilerin ders kitabında bizzat yer
alması gibi öneriler yer almaktadır.
The
curricula developed within the framework of the Turkish Century Education Model
(TYMM) were published in 2024 and these curricula have been implemented since
the 2024-2025 academic year. In order to collect data from the field about the
applicability of the curricula, a curriculum monitoring and evaluation project
was initiated by MoNE. In this context, commissions consisting of academics and
teachers who are field experts formed to monitor the curricula in 19 pilot
provinces. The aim of the research conducted within the scope of this project
is to determine the problems experienced by 5th grade Social Studies teachers
during the implementation of the TYMM Social Studies Curriculum and their
suggestions towards the solutions of these problems. The study group consisted
of 89 5th grade Social Studies teachers working in 51 secondary schools in 19
provinces. In this study, phenomenology design, one of the qualitative research
methods, was employed and the necessary data were obtained using a structured
interview form. The qualitative data obtained in the study were analyzed using
thematic analysis method.
According
to the social studies teachers who participated in the study, the strengths of
the current curriculum are that it is skill and student-based, supports
holistic development in students, includes activities in the curriculum, these
activities are related to daily life, the curriculum is adaptable and flexible,
includes school-based planning, and includes resources (manual or digital) in
the textbook. In addition to these strengths, the social studies teachers who
participated in the study also mentioned problems that need to be improved in
the curriculum. Accordingly, the excessive number of activities included in the
TYMM curriculum; the number of activities, the complexity of the existing
activities, and the problems in time management depending on the content; the
problems in the implementation of school-based planning and the insufficiency
of the time allocated; and the problems in the implementation of the program
for different students stand out as the weaknesses of the program that need to
be improved.
Teachers'
suggestions for solutions to the problems encountered during the implementation
of the curriculum can be classified as in-curriculum and out-of-curriculum
suggestions. In-curriculum suggestions include simplifying the content,
reducing the details and reviewing the skills used in the learning areas of “Our
Home is the World” and “Our Common Heritage”, reducing the number of activities
in the curriculum, reducing the number of group activities due to the
difficulty of implementation especially in crowded classes, making the
instructions for the activities more understandable, designing the activities
in accordance with the student level and in relation to daily life, reducing
the number of assessment and evaluation activities, and simplifying the assessment
and evaluation processes and tools.
Among the non-program recommendations; Reducing class sizes, increasing the weekly Social Studies course hours, improving the technical infrastructure (especially internet speeds) in schools, providing teachers with trainings on curriculum literacy, process evaluation, new teaching methods in the curriculum and school-based planning, and increasing students' level of readiness for the content in the current curriculum, There are suggestions such as providing training to parents about the TYMM model, providing information on how to conduct central exams, increasing the number and variety of EBA content, increasing the attractiveness of EBA content, increasing the content in EBA to the level of content in similar educational platforms, and including additional information presented online in the textbook in the textbook itself.Araştırmaya katılan sosyal bilgiler öğretmenlerine göre TYYM Sosyal Bilgiler öğretim programının beceri ve öğrenci temelli olması, öğrencilerde bütüncül gelişimi desteklemesi, öğretim programında etkinliklere yer verilmesi, bu etkinliklerin günlük yaşam ile ilişkili oluşu, programın uyarlanabilir ve esnek oluşu, okul temelli planlamaya yer vermesi, ders kitabı içerisinde ve dijital olarak kaynaklara yer verilmesi güncel öğretim programının güçlü yönlerindendir. Araştırmaya katılan sosyal bilgiler öğretmenleri bu güçlü özelliklerin yanı sıra öğretim programında geliştirilmesi gereken sorunlara da değinmişlerdir. Buna göre TYMM öğretim programında yer verilen etkinlik sayısının fazlalığı; etkinlik sayısı, mevcut etkinliklerin karmaşıklığı ile içeriğe bağlı olarak zaman yönetiminde yaşanan sorunlar; okul temelli planlamanın uygulanmasında yaşanan sorunlar ve ayrılan sürenin yetersizliği; programın farklı öğrencilere göre uygulamasında yaşanan sorunlar programın iyileştirilmesi gereken zayıf yönleri olarak öne çıkmaktadır.
Öğretim programının
uygulama sürecinde karşılaşılan sorunlara yönelik öğretmenlerin çözüm önerileri
program içi ve program dışı öneriler olarak sınıflandırılabilir. Program içi
öneriler arasında “Evimiz Dünya” ve “Ortak Mirasımız” öğrenme alanlarına
yönelik içeriğin sadeleştirilmesi, ayrıntıların azaltılması ve kullanılan
becerilerin gözden geçirilmesi, öğretim programında yer alan etkinlik
sayılarının azaltılması, özellikle kalabalık sınıflarda uygulanma güçlüğünden
dolayı grup etkinlikleri sayısının azaltılması, etkinliklere dair yönergelerin
daha anlaşılır hale getirilmesi, etkinliklerin öğrenci düzeyi ile uyumlu ve
günlük hayatla ilişki olarak tasarlanması, ölçme-değerlendirme etkinliklerinin
azaltılması, ölçme değerlendirme süreç ve araçlarının sadeleştirilmesi
sayılabilir.
Program-dışı öneriler
arasında ise; sınıf mevcutlarının azaltılması, Sosyal Bilgiler haftalık ders
saatinin arttırılması, okullardaki teknik altyapının (özellikle internet
hızlarının) geliştirilmesi, öğretmenlere program okuryazarlığı, süreç
değerlendirme, programda yer verilen yeni öğretim yöntemleri ve okul temelli
planlamaya yönelik eğitimler verilmesi, öğrencilerin güncel öğretim
programındaki içeriklere yönelik hazırbulunuşluk düzeyinin yükseltilmesi, TYMM
modeli ile ilgili yönelik velilere eğitim verilmesi, merkezi sınavların nasıl
yapılacağına dair bilgilendirme yapılması, EBA içerik sayısı ve çeşitliliğinin
arttırılması, EBA içeriklerinin ilgi çekiciliğinin arttırılması, EBA’da yer
alan içeriklerin benzer eğitim platformlardaki içerik seviyesine yükseltilmesi ve
ders kitabında çevrimiçi olarak sunulan ek bilgilerin ders kitabında bizzat yer
alması gibi öneriler yer almaktadır.