SAĞLIK HİZMETLERİ KULLANIMINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN PANEL VERİ ANALİZİ İLE BELİRLENMESİ

Creative Commons License

Yılmaz F., Boz C., İnce Ö.

Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, cilt.8, sa.2, ss.577-590, 2021 (ESCI, TRDizin)

Özet

Günümüzde sağlık hizmetlerinde kayda değer gelişmeler olmakla birlikte, sağlık hizmetleri kullanımı noktasında önemli farklılıklar görülmeye devam etmektedir. Bu farklılıklar başta sosyoekonomik faktörler olmak üzere pek çok faktörün etkisiyle ortaya çıkmaktadır. Bu bakış açısıyla araştırmada Türkiye’deki 81 ilin sağlık hizmetleri kullanımı ele alınarak, sağlık hizmetleri kullanımında farklılığa yol açan bu faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla sağlık hizmeti kullanımının göstergesi olarak kişi başı hekime başvuru sayısı kullanılmıştır. Bu değişkene ait 81 ilin beş yıllık (2013- 2017) verileri esas alınarak panel veri analizinde oluşturulan modelle sağlık hizmeti kullanımını etkileyen açıklayıcı faktörler belirlenmiştir. Araştırma sonucunda 65 yaş ve üzeri nüfus, 10.000 kişiye düşen yatak sayısı ve kentsel nüfus oranının sağlık hizmetleri kullanımındaki farklılıkları açıkladığı görülmüştür. Bu sonuçlar, sağlık hizmetleri kullanımının altında yatan nedenleri ve etkileyen faktörleri anlama, buna yönelik sağlık politikaları oluşturma noktasında bilgiler sunmaktadır.  

Nowadays, there are significant improvements in healthcare, meanwhile significant differences remain in healthcare utilization. These differences arise due to the effect of many factors, especially socioeconomic factors. From this point of view, this research by considering healthcare utilization in 81 provinces of Turkey, aimed to determine the factors that influence healthcare utilization. For this purpose, we used the number of physician visits per capita as an indicator of healthcare utilization. Based on the fiveyear (2013-2017) data of 81 provinces, we determined the explanatory factors affecting healthcare utilization with the model created in panel data analysis. As a result of the research, we found that population aged over 65 years, number of beds per 10,000 people, and ratio of urban population explained the differences in health care utilization. These results provide information on understanding the underlying causes and influencing factors of health care utilization and creating health policies.