Türev ürünler, korunma muhasebesi amaçlı
ortaya çıkmış finansal varlıklar olmakla birlikte;
risk yönetimi, spekülasyon ve arbitraj gibi farklı amaçlar için de günümüzde yoğun bir şekilde
kullanılmaktadır. Bankalar faaliyet konuları itibariyle çok farklı türde riskler üstlenebilmektedirler. Bu nedenle bankalar, hem üstlendikleri risklerden korunmak, hem de spekülasyon amaçlı
türev ürün kullanımına yönelmektedirler. Bu çalışmanın amacı, türev ürünlerin bankaların finansal performansı ve finansal oranları üzerindeki
etkilerinin araştırılmasıdır. Bu amaçla, BİST 30’da
yer alan 6 banka üzerinden 2012-2019 dönemleri kapsamında türev ürün kullanımı ile finansal
rasyolar arasındaki ilişki regresyon analizi ile;
2015-2019 dönemleri kapsamında türev ürün
kullanımı ile finansal performans arasındaki ilişki ise, çok kriterli karar verme yöntemlerinden MABAC yöntemi analizi ile birlikte incelenmiştir.
Araştırmanın bulgularına göre, regresyon analizi sonucunda; Türkiye’deki bankaların Mevduat/
Aktif oranının, türev ürün kullanımını etkilediği
görülmüştür. MABAC yöntemi ile yapılan analiz
sonucunda ise; türev ürün kullanım hacmi ile
finansal performans arasında bir ilişki olmadığı
tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Türev Ürün, Regresyon,
MABAC, Korunma Muhasebesi, Finansal Performans
JEL Sınıflandırma Kodları: M40, M4
Although derivatives are financial securities
of hedge accounting, they have been frequently
used for different purposes, such as risk
management, speculations and arbitrage as
well. Due to their principal business activities,
banks might undertake various risks. Therefore,
banks often prefer using derivatives for
speculation as well as hedging. The aim of the
present study is to investigate the effects of
derivatives on the financial performance and
financial ratios of banks. For that purpose, the
relationship between the derivatives used by 6
banks listed in BIST-30 between 2012-2019 and
the financial ratios is examined with regression
analysis while the relationship between the use
of derivatives between 2015-2019 and financial
performance is probed with the Multi-Attributive
Border Approximation Area Comparison (MABAC) method, which is a type of multiplecriteria decision-making analysis. The findings
of the study reveal that the use of derivatives by
the banks in Turkey seems to affect the deposits/
assets based on the regression results. The
MABAC results indicate that the volume of the
derivative usage is not associated with financial
performance.
Keywords: Derivatives, Regression, MABAC,
Hedge Accounting, Financial Performance,
JEL Classification Codes: M40, M41.
