Çok Amaçlı Spor Tesislerinde Akıllı ve Sürdürülebilir Yönetim: İş Sağlığı ve Güvenliği ile Etkinlik Yönetimi Açısından Türkiye ve Avrupa Örneklerinin Karşılaştırmalı Analizi

Yurtseven C. N.

Beden Eğitimi Spor Sağlık ve Efor Dergisi, cilt.5, sa.2, ss.18-40, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

Bu çalışmanın amacı, kamuya açık çok amaçlı spor tesislerini sürdürülebilirlik, dijitalleşme, iş sağlığı ve güvenliği (İSG)  ve  etkinlik  yönetimi  bağlamında  karşılaştırmalı  olarak  incelemek  ve  Türkiye  için  bütüncül  bir  model önermektir.  Araştırma,  nitel  yaklaşım  çerçevesinde  karşılaştırmalı  çoklu  vaka  analizi  ve  doküman  analizi yöntemlerine dayanmaktadır. Bu kapsamda Türkiye’den Sinan Erdem Spor Salonu ve Ülker Spor ve Etkinlik Salonu; Avrupa’dan Johan Cruijff Arena ve Uber Arena örnek olay olarak seçilmiştir. Veriler, kurumsal raporlar, sürdürülebilirlik belgeleri, resmi yayınlar ve güncel akademik kaynaklardan elde edilmiştir. Analiz sürecinde çok amaçlı kullanım, sürdürülebilirlik, dijitalleşme, kent entegrasyonu, kurumsal şeffaflık ve İSG boyutları birlikte değerlendirilmiştir. Bulgular, Türkiye örneklerinde çok amaçlı kullanım ve etkinlik kapasitesinin güçlü olduğunu; buna karşın sürdürülebilirlik, dijitalleşme ve İSG uygulamalarının daha sınırlı ve parçalı bir yapıda kaldığını göstermektedir. Avrupa örneklerinde ise bu unsurların etkinlik yönetimi süreçleriyle bütünleşik, sistematik ve raporlanabilir bir şekilde uygulandığı belirlenmiştir. Özellikle İSG’nin risk yönetimi, acil durum planlaması ve dijital izleme sistemleri ile desteklendiği görülmüştür. Sonuç olarak, çağdaş spor tesislerinin yalnızca fiziksel kapasite açısından değil; sürdürülebilirlik, akıllı yönetim ve güvenlik boyutlarıyla birlikte ele alınması gerektiği ortaya  konulmuştur.  Bu  doğrultuda  çalışmada  “Akıllı-Sürdürülebilir  Çok  Amaçlı  Spor  Tesisi  Modeli” önerilmektedir.