Akademik Veri Yönetim Sistemi
Farklı Yollar, Ortak Hedef - Disiplinlerarası Medya Okuryazarlığı, Fevzi Kasap,Ahmet Güneyli,Özgür Yılmazkol, Editör, Doruk Yayınları, İstanbul, ss.553-557, 2024
21. yüzyılda baş döndürücü hızla ilerleyen teknoloji sonucunda dijitalleşen imgeler, çağın en etkin iletişim araçlarından biri olmasının yanı sıra ‘görsel okuryazarlık’ kavramının dinamiklerini kökten sarsmış, sınırlarını genişletmiş ve görsel okuryazar tanımını dijital perspektiften yeniden yapılmasını zorunlu kılarak ‘dijital görsel okuryazarlık’ teriminin geliştirilmesine neden olmuştur. Sanat, tasarım, teknoloji, iletişim, internet, medya, bilişim ve bilgisayar gibi çok farklı disiplinlerin kesişim kümesiyle var olan dijital görsel okuryazarlık kavramı için bu döneme kadar henüz ortak bir fikir birliğine varılamamış, bu bağlamda da genel bir tanımı yapılamamıştır. Çünkü kavramın sözü edilen 21. Yüzyıl okuryazarlığı ve yeni teknolojilerle iç içe geçmiş ilişkisi sonucunda, her yeni teknolojik oluşumun katkısı kavramı durmaksızın şekillendirmiş, değişim ve dönüşüm yaşamasına neden olmuştur.
Dijital görsel okuryazarlık temel anlamda ‘okurunun’ (İng. Reader) dijital görsel imgelerden anlam oluşturabilme ve eleştirel değerlendirebilme becerisi anlamına gelirken, ‘yazar’ kavramı ile aslında bilgisayar programları aracılığıyla dijital görsel materyaller üretebilme yetisi tanımlanmaktadır. Günümüzde yapay zekâ uygulamaları dijital görsellerin üretim araçlarını, biçimini değiştirmiş ve bu söz konusu değişimin kavram için yapılan tanımdaki ‘yazar’ terimini de derinden etkilemiştir. Geleneksel ve dijital teknolojilerde yazarlar görsel bir ürün oluşturabilmek için teknik bilgi ve beceriye ihtiyaç duyarken, yapay zekâ teknolojisinde uygulamaya sadece birkaç kelime istem (İng. Promt) ‘yazmaları’ yeterli olmaktadır. Yeni teknolojiler, geleneksel görsel imglerin ‘çizerek veya çekerek’ oluşturulan üretim formunu ilk önce bilgisayar programı aracılığıyla ‘yaparak’ sonrasında ise yapay zekâ uygulamaları ile ‘yazarak’ bir forma dönüştürmektedir.
Bu kitap bölümü çalışmasının amacı da bu bağlamda yapay zekâ gibi yeni teknolojilerin dijital görsel üretim formunda oluşturduğu etkilerin izini sürmek, dijital görsel okuryazarlık kavramının var olan ana unsurlarına eklenecek yeni maddeleri belirlemek ve kavram için yapılan tanımı yapay zekâ uygulamaları perspektifinde yeniden irdelemektir.
In the 21st century, as a result of technology advancing at a dizzying pace, digitized images have become one of the most In addition to being one of the effective communication tools, the concept of 'visual literacy' dynamics, expanding its boundaries and changing the definition of visual literacy to digital perspective, making it imperative that the term 'digital visual literacy' development. Art, design, technology, communication, internet, media, informatics and digital visual literacy, which exists with the intersection of very different disciplines such as computer no common consensus had yet been reached for the concept until this period, and in this context A general definition could not be made. Because the concept of 21st century literacy and new As a result of its intertwined relationship with technologies, the concept of the contribution of each new technological It has continuously shaped it and caused it to undergo change and transformation.