Yabancı/İkinci Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Akademik Yazma Sürecinde Üretken Yapay Zekâ Kullanımına Yönelik SWOT Analizi

Bayrakdar E.

XVIII. Dünya Dili Türkçe Sempozyumu, Sinop, Türkiye, 5 - 06 Kasım 2026, ss.18, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Sinop
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.18
  • İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Evet

Özet

Üretken yapay zekâ (ÜYZ) araçlarının eğitim alanında kullanımının artması, akademik yazma sürecindeki olanak ve sınırlılıklarının belirlenmesine yönelik gereksinimi artırmıştır. Bu bağlamda araştırmada, Türkçe akademik yazma sürecinde ÜYZ kullanımına ilişkin uluslararası öğrencilerin görüşleri ile akademisyenlerin uluslararası öğrencilerin ÜYZ kullanımına yönelik görüşlerinin SWOT analizi (güçlü yönler, zayıf yönler, fırsatlar ve tehditler) kapsamında incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni temel alınarak yürütülmüştür. Çalışma grubu, Türkiye’deki çeşitli üniversitelerde lisansüstü öğrenim gören 15 uluslararası öğrenci ile bölümlerinde uluslararası öğrencileri olan 15 akademisyenden oluşmaktadır. Katılımcılar, amaçlı örnekleme türlerinden ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen iki ayrı yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşme formlarının ilk bölümünde katılımcıların demografik bilgilerine ilişkin sorular, ikinci bölümünde ise SWOT analizi çerçevesinde hazırlanmış açık uçlu sorulara yer verilmiştir. Veriler, Academetrica Quali yazılımı kullanılarak içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda, uluslararası öğrencilerin Türkçe akademik yazma sürecinde ÜYZ kullanımına ilişkin değerlendirmelerinde; güçlü yönler kapsamında en fazla dil ve anlatım desteği sağlamanın, zayıf yönler kapsamında doğru ve güvenilir olmayan bilgi üretmenin, fırsatlar kapsamında alan yazını tarama becerilerini geliştirmenin, tehditler kapsamında akademik dürüstlük ihlalinin öne çıktığı belirlenmiştir. Akademisyenlerin değerlendirmelerinde ise güçlü yönler kapsamında en fazla geri bildirim sağlamaya, zayıf yönler kapsamında öğrenmeyi engellemeye, fırsatlar kapsamında etkileşimli ve bireysel öğrenme olanağına, tehditler kapsamında ise bilgi ve kaynak güvenilirliği sorununa yer verildiği görülmüştür. Araştırmanın, ÜYZ’nin Türkçe akademik yazma bağlamındaki işlevine ilişkin tartışmalara bütüncül ve derinlemesine bir bakış açısı sunarak alan yazınındaki kuramsal ve uygulamalı çalışmalara katkı sağlaması beklenmektedir. 

The growing use of generative artificial intelligence (GenAI) tools in education has heightened the need to identify their opportunities and limitations in the academic writing process. In this context, the study aimed to examine international students’ views on the use of GenAI in the Turkish academic writing process and academics’ views on international students’ use of GenAI through a SWOT analysis (strengths, weaknesses, opportunities, and threats). The study used a case study design within a qualitative research methodology. The study group consisted of 15 international students pursuing graduate studies at various universities in Türkiye and 15 academics from departments that included international students. Criterion sampling, a purposive sampling method, was used to select participants. Two semi-structured interview forms developed by the researcher served as data-collection instruments. The first section of the interview forms included questions about participants’ demographic information, while the second section included open-ended questions framed within the SWOT analysis. The data were analyzed using content analysis with Academetrica Quali software. The findings revealed that, in international students’ evaluations of GenAI use in the Turkish academic writing process, language and expression support was the most prominent strength, generating inaccurate and unreliable information was the most prominent weakness, improving literature review skills was the most prominent opportunity, and academic integrity violations were the most prominent threat. In the academics’ evaluations, providing feedback was the most prominent strength; hindering learning was the most prominent weakness; opportunities for interactive and individualized learning were the most prominent opportunities; and concerns regarding information and source reliability were the most prominent threat. The study is expected to contribute to theoretical and applied research in the field by providing a holistic, in-depth perspective on the role of GenAI in Turkish academic writing.