Akademik Veri Yönetim Sistemi
Yasal & Yasadışı Maddeler ve Adli Toksikolojik Yaklaşımlar, Serap Anette Akgür, Editör, Akademisyen Yayınevi Kitabevi, Ankara, ss.201-225, 2021
Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC)’nin yayımladığı 2013 Dünya Uyuşturucu Raporu’na göre “Yeni nesil psikoaktif maddeler” (NPS) yedi temel gruba ayrılmaktadır. Bunlar; sentetik katinonlar, sentetik kannabinoidler, fenetilaminler, piperazinler, ketamin ve bitkisel tabanlı maddeler (Kratom, Salvia divinorum, Khat)’dir. Khat bitkisi yeni bir psikotrop bitki olmasa da sentetik katinonlar ile yeniden gündeme geldiği için bu tarihten itibaren yeni nesil psikoaktif madde grubuna dahil edilmiştir. 2019 yılı Avrupa Uyuşturucu Raporu’na göre, Avrupa Uyuşturucu ve Uyuşturucu Bağımlılığı İzleme Merkezi (EMCDDA), 2017 yılında Avrupa’da ele geçirilen NPS’nin %24’ünün sentetik katinonlar olduğunu bildirmiştir. Öte yandan 2019 yılı madde raporuna göre, Erken Uyarı Sistemi (EWS) tarafından 1997 yılından bu yana toplam 731 yeni nesil psikoaktif madde türü bildirilmiş ve bu maddelerin 138’inin (%18.9) sentetik katinon türevleri olduğu görülmüştür. Kitabın bu bölümünde, Catha edulis bitkisinin ana etken maddesi olan katinon ve son yıllarda bu yapıya benzer kimyasal bileşimde sentezlen sentetik katinon türevleri ele alınacaktır. Khat ve sentetik katinon türevlerinin yapısal, kimyasal vb. özellikleri, yasal durumu, farmakokinetik ve farmakodinamik özellikleri, etkileri, suistimali, bağımlılık yapıcı özellikleri işlenecek, ayrıca bu maddelerin ve metabolitlerinin analiz yöntemleri ile adli toksikolojik yönden değerlendirilmesi hususlarına da yer verilecektir.
According to the 2013 World Drug Report published by the United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC), "New Psychoactive Substances" (NPS) are classified into seven main categories: synthetic cathinones, synthetic cannabinoids, phenethylamines, piperazines, ketamine, and plant-based substances (such as Kratom, Salvia divinorum, and Khat). Although the Khat plant is not a newly discovered psychotropic plant, it has been included in the NPS category since it regained attention alongside synthetic cathinones.
According to the 2019 European Drug Report, the European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction (EMCDDA) reported that 24% of NPS seized in Europe in 2017 consisted of synthetic cathinones. Furthermore, based on the 2019 drug report, a total of 731 NPS types have been identified by the Early Warning System (EWS) since 1997, of which 138 (18.9%) were found to be synthetic cathinone derivatives.
This chapter of the book will focus on cathinone, the main active compound of the Catha edulis plant, and synthetic cathinone derivatives that have been synthesized in recent years with similar chemical structures. It will cover the structural and chemical characteristics, legal status, pharmacokinetic and pharmacodynamic properties, effects, patterns of abuse, and addictive potential of both Khat and synthetic cathinones. In addition, the analytical methods for detecting these substances and their metabolites, as well as their forensic toxicological evaluations, will also be addressed.