COVİD-19 NEDENİYLE HAYATINI KAYBEDEN 24 HASTANIN KLİNİK ÖZELLİKLERİ

COVİD-19 NEDENİYLE HAYATINI KAYBEDEN 24 HASTANIN KLİNİK ÖZELLİKLERİ

Fatih CAKMAK¹

¹İstanbul Üniveristesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Acil Tıp A.D.

*fatih.cakmak@istanbul.edu.tr  

GİRİŞ/AMAÇ

Çalışmamızda, COVID-19 nedeniyle hastanemize başvuran ve hayatını kaybeden hastaların klinik özelliklerini ortaya koymayı hedefledik. İkinci hedefimiz dikkat etmemiz gereken ek hastalıklar, şikayetler ve laboratuvar parametrelerini belirlemekti.

YÖNTEM 

Çalışmaya Nisan 2020-Haziran 2020 tarihleri arasında hastanemize başvuran 980 SARS-CoV-2 hastası içinden exitus olan 24 hasta dahil edilmiştir. Hastaların yaşları, cinsiyetleri, başvuru şikayetleri, ek hastalıkları, bilgisayarlı tomografi bulguları, PCR sonuçları, tedavide aldıkları ilaçları, hastanede yatış süreleri, yoğun bakım ihtiyaçları ve laboratuvar sonuçları kayıt altına alındı. 

  BULGULAR

Exitus olan 24 hastanın %25’i kadın %75’i erkekti ve yaş ortalamaları 66,33±11,123’idi. 10 hastanın PCR sonucu negatif 14 hastanın pozitif saptandı. BT’de COVID-19 bulgusu olan hasta sayısı 22’idi. Hastaların ortalama yatış süreleri 18,04±8.00 gündü ve yoğun bakım yatış süreleri 9,25±5,995 olarak saptandı. Ortalama ateş 37,48±0,97 ve oksijen saturasyon 91,73±5,93 olarak bulundu. Hastaların başvuru laboratuvar değerleri nötrofil:12,24±15,29 10^3/μL, lenfosit:0,883±0,377 10^3/μL, trombosit:191,116±99,065 10^3/μL, CRP:133,74±99,67 mg/L, LDH:394,91±196,41 IU/L, AST:65,21±63,23 IU/L, ALT:52,22±118,22 IU/L, kreatinin:2,27±2,38 mg/dL, D-dimer:15,36±25,78 mg/L, ferritin:1109,30± 679,33 ng/ml, fibrinojen:622,64±414,89 mg/dL olarak bulundu. Hastaların aldıkları ilaçlar, ek hastalıklar ve başvuru şikayetleri şekil 1’de verilmiştir.

 Şekil 1: Ex olan hastaların tedavide kullanılan ilaç, ek hastalık ve başvuru şikayeti dağılımları

TARTIŞMA/SONUÇ

Bulgular incelendiğinde erkek cinsiyetin mortalite açısından ciddi bir risk faktörü olduğu görüldü. 65 yaş üstü hasta grubunda exitus oranı yüksek olarak saptandı. exitus olan hastaların %50’sinde ex hastalık olarak hipertansiyon mevcuttu. Hipertansiyon şikayeti ile gelen hastalarda daha yakın takip gerekmektedir. Malignite hastalarıda mortalite açısından ikinci olarak en yüksek risk altında olan gruptur. Hayatını kaybeden hastaların %50 si tedavide IL-6 antagonisti kullandı ve bu hastalarda sitokin fırtınası gelişti. Ex olan hastaların ferritin değerleri normalin 3 katı kadar yüksekti ve ferritinin kötü prognoz belirteci olduğuna dikkat edilmesi gerekmektedir. D-dimer değerleri ex olan hastalarda ortalama 30 kat yükselmiş bulundu ve D-dimer değerinin mortalite ile yakın ilişki içinde olduğu saptandı. Başvuru CRP değeri 20 kat ve fazla artmış olan hastalar daha yüksek risk altındaydı. Mortalite açısından ereke cinsiyet, 65 yaş, hipertansiyon, D-dimer ve ferritin yüksekliği, lenfosit düşüklüğü, CRP yüksekliği en önemli risk faktörleridir. PCR pozitifliğin mortalite açısından anlamlı bir etkisi yoktur.

Anahtar Kelimeler: COVID-19, Koronavirüs, Mortalite