Akademik Veri Yönetim Sistemi
MAS 19th INTERNATIONAL EUROPEAN CONFERENCE ON MATHEMATICS, ENGINEERING, NATURAL & MEDICAL SCIENCES, Mingachevir, Azerbaycan, 17 - 18 Nisan 2024, ss.379-383, (Tam Metin Bildiri)
Maden zenginleştirme tesislerinden çıkan su ağırlıklı proses atık karışımının, boru hattı ile yerüstü
bertaraf ya da depolama noktalarına taşınabilmesi için belirli bir akışkanlığa sahip olması
gerekmektedir. Bu durumda verimli ve ekonomik bir nakil, minimum enerji ve maksimum oranda katı
malzeme içeren karışım ile mümkün olmaktadır. Ancak katı içeriğinin artması, karışımın akışkanlığını
azalttığı için viskozite ve akma gerilmesi değerlerini arttırarak boru hattında sürtünme kayıplarına ve
tıkanmalara neden olmaktadır. Bu nedenle, atıkların pompalanabilirliğinde en önemli faktörlerden
birisi de zenginleştirme sonrası oluşan atık karışımının reolojik özellikleridir. Bu çalışmada yapılan
reoloji deneyleri ile farklı katı oranlarında hazırlanan silis proses atık malzemesinin kritik pülpte katı
oranındaki akma gerilmesi ve kayma gerilmesi-kayma hızı ilişkisindeki akış özellikleri belirlenmiştir.
Sonuç olarak, silis proses atık malzemesi için macun oluşturma katı oranı alt limitinin %56, macun
malzeme oluşumu için kritik katı oranı değerinin ise %65 olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Silis maden proses atığı, Reolojik özellikler, Macun formu.
The water-based process waste mixture from mineral beneficiation facilities must have a certain
fluidity to be transported via pipeline to aboveground disposal or storage points. In this case, efficient
and economical transportation is possible with a mixture containing minimum energy and maximum
solid material. However, increasing the solid content reduces the fluidity of the mixture, thus
increasing the viscosity and yield stress values, causing friction losses and blockages in the pipeline.
Therefore, one of the most important factors in the pumpability of waste is the rheological properties
of the waste mixture formed after enrichment. With the rheology experiments carried out in this study,
the flow properties of the silica process waste material prepared with different solid ratios, the yield
stress at the critical pulp solid ratio, and the shear stress-slip velocity relationship were determined. As
a result, it was determined that the lower limit of the solid rate for forming paste for silica process
waste material was 56%, and the critical solid rate for paste material formation was 65%.
Keywords: Silica mine process tailings, Rheological properties, Paste form.