Katı Atık ve Çevre, cilt.76, ss.38-45, 2009 (Hakemli Dergi)
Bu çalışmada, atık poli(etilen
tereftalat) (PET) ve dietanolamin (DEA) ile ksilen ortamında gerçekleştirilen
eş zamanlı glikoliz-aminoliz reaksiyonu sonucunda elde edilen ara ürünün, amin
modifiye alkid reçinesi üretiminde kullanımı amaçlanmıştır. Kullanılan ara ürün, atık su şişelerinden
elde edilen 8-10 mesh elek aralığına sahip PET’in DEA ve ksilen ile çinko
asetat katalizörlüğünde, 220oC’de ve yüksek basınçta 3 saat süren eş
zamanlı glikoliz-aminoliz reaksiyonu sonucunda elde edilmiştir. Bu ürünün amin indisi (AMI), asit indisi (AI)
ve hidroksil indisi sırasıyla 45, 463 ve 143 mgKOH/g’dır. Alkid reçinelerinin
formülasyon hesaplamalarında, “K Alkid Sabiti Sistemi” kullanılmıştır. AI değeri yüksek (30-40 mgKOH/g) %50 yağlı
iki tane alkid reçinesi hazırlanmıştır.
K alkid sabiti, 1,13 ve baz ekivaleninin asit ekivalenine oranı (R) 1,3
olarak alınmıştır. Reçinelerden biri ftalik anhidrit, yağ asidi, gliserin ve
etilen glikol kullanılarak hazırlanan referans alkid reçinesi ve diğeri PET’in
eş zamanlı glikoliz-aminoliz ürününün, etilen glikol ve ftalik anhidrit yerine
kullanıldığı PET esaslı alkid reçinesidir.
Reçinenin asit indisi değeri yaklaşık 35-40 mgKOH/g değerine düşünce
ısıtma durdurularak reaksiyon sonlandırılmıştır. Hazırlanan bu alkid reçineleri %60 katı madde
içerecek şekilde, izopropil alkol ile seyreltilmiştir. Alkid reçinelerinden
hazırlanan filmlerin; kuruma zamanı, sertlik, aşınma dayanımı, çevre şartlarına
dayanımı, alkali, asit, tuz çözeltisi, su ve tuz dayanımı gibi fiziksel ve
kimyasal özellikleri incelenmiştir. Atık
PET’den elde edilen reçineler, ftalik anhidrit, yağ asidi, gliserin ve etilen
glikol kullanılarak hazırlanan referans reçine ile karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar atık PET’in amin
modifiye alkid reçinelerinin üretiminde kullanımının mümkün olduğunu
göstermiştir.