Atık PET’in Eşzamanlı Glikoliz-Aminoliz Reaksiyonundan Elde Edilen Ürünlerin Alkid Reçinelerinin Üretiminde Kullanımı


Acar I., Bal A., Güçlü G.

Katı Atık ve Çevre, cilt.76, ss.38-45, 2009 (Hakemli Dergi)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 76
  • Basım Tarihi: 2009
  • Dergi Adı: Katı Atık ve Çevre
  • Sayfa Sayıları: ss.38-45
  • İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Hayır

Özet

Bu çalışmada, atık poli(etilen tereftalat) (PET) ve dietanolamin (DEA) ile ksilen ortamında gerçekleştirilen eş zamanlı glikoliz-aminoliz reaksiyonu sonucunda elde edilen ara ürünün, amin modifiye alkid reçinesi üretiminde kullanımı amaçlanmıştır.  Kullanılan ara ürün, atık su şişelerinden elde edilen 8-10 mesh elek aralığına sahip PET’in DEA ve ksilen ile çinko asetat katalizörlüğünde, 220oC’de ve yüksek basınçta 3 saat süren eş zamanlı glikoliz-aminoliz reaksiyonu sonucunda elde edilmiştir.  Bu ürünün amin indisi (AMI), asit indisi (AI) ve hidroksil indisi sırasıyla 45, 463 ve 143 mgKOH/g’dır. Alkid reçinelerinin formülasyon hesaplamalarında, “K Alkid Sabiti Sistemi” kullanılmıştır.  AI değeri yüksek (30-40 mgKOH/g) %50 yağlı iki tane alkid reçinesi hazırlanmıştır.  K alkid sabiti, 1,13 ve baz ekivaleninin asit ekivalenine oranı (R) 1,3 olarak alınmıştır. Reçinelerden biri ftalik anhidrit, yağ asidi, gliserin ve etilen glikol kullanılarak hazırlanan referans alkid reçinesi ve diğeri PET’in eş zamanlı glikoliz-aminoliz ürününün, etilen glikol ve ftalik anhidrit yerine kullanıldığı PET esaslı alkid reçinesidir.  Reçinenin asit indisi değeri yaklaşık 35-40 mgKOH/g değerine düşünce ısıtma durdurularak reaksiyon sonlandırılmıştır.  Hazırlanan bu alkid reçineleri %60 katı madde içerecek şekilde, izopropil alkol ile seyreltilmiştir. Alkid reçinelerinden hazırlanan filmlerin; kuruma zamanı, sertlik, aşınma dayanımı, çevre şartlarına dayanımı, alkali, asit, tuz çözeltisi, su ve tuz dayanımı gibi fiziksel ve kimyasal özellikleri incelenmiştir.  Atık PET’den elde edilen reçineler, ftalik anhidrit, yağ asidi, gliserin ve etilen glikol kullanılarak hazırlanan referans reçine ile karşılaştırılmıştır.  Elde edilen sonuçlar atık PET’in amin modifiye alkid reçinelerinin üretiminde kullanımının mümkün olduğunu göstermiştir.