Psı̇koterapı̇de Krı̇ze Müdahaleye Güncel Yaklaşımlar

Öztürk E., Derin G.

VII. TURKCESS Uluslararası Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi, Güzelyurt, Kıbrıs (Kktc), 1 - 03 Eylül 2021, ss.475-481, (Tam Metin Bildiri)

Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
Basıldığı Şehir: Güzelyurt
Basıldığı Ülke: Kıbrıs (Kktc)
Sayfa Sayıları: ss.475-481
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Evet

Özet

Klinik psikoloji ve psikiyatri uygulamalarında krize müdahale; konversiyon nöbetleri, öfke patlamaları, kendi- ne zarar verme davranışları, intihar düşünceleri ve girişimleri gibi travmatik yaşantılar sonrasında akut olarak gelişen ruhsal açmazların sonlandırılması için kullanılan kısa dönemli ve etkin psikoterapötik müdahalelerdir. Psikoterapide krize müdahale, bireyin bir noktada takılıp kalmasına yönelik “travmatik açmazlarını” ve “trav- matik obsesyonlarını” hem başarılı bir şekilde çözmesini hem de gelecekteki olası sorunlara karşı optimal baş etme becerilerini yeniden kullanabilmesini sağlamaktadır. Genel olarak krize müdahale süreci, danışanın şu an- daki akut psikolojik problemlerinden ya da bu travmatik açmazlarından kaynaklanan instabil psikiyatrik belir- tilerinin nötralize edilmesi odaklı gerçekleştirilen pozitif terapötik yaklaşımlarla bir farkındalık geliştirmesini sağlamak hedefi ile fonksiyon görmektedir. Çocukluk çağı travmaları ve şiddet odaklı yanlış çocuk yetiştirme stilleriyle yakından ilişkili psikiyatrik hastalıkların tedavi süreçlerinde oldukça sık karşılaşılan dissosiyatif psikoz, konversiyon nöbetleri, öfke patlamaları, kendine zarar verme davranışları, intihar düşünceleri ve girişimleri ile stabilizasyona yönelik krize müdahale stratejileri bulunan travma temelli psikoterapi yöntemleri kullanılmalıdır. Dissosiye ve travmatize vakaların psikoterapi süreçleri krizler çözüldükçe pozitif yönde ilerlemekte, vakalar artık “sağlıklı yanları” ile daha entegre bir şekilde tedavilerine aktif katılım sağlamakta ve olumsuz yaşam olaylarının uzun dönemli psikopatolojik etkilerini nötralize edebilmektedir. Öztürk tarafından geliştirilen “Travma Merkezli Alyans Model Terapi”, kendine zarar verme davranışları ve intihar girişimleri ile karakterize olan başta dissosi- yatif kimlik bozukluğu olmak üzere tüm travma ile ilişkili psikopatolojilerin hem “kısa dönemli psikoterapisi” hem de “krize müdahale psikoterapisi” olarak kabul edilmektedir. Travma Merkezli Alyans Model Terapi’de et- kin bir krize müdahale, psikoterapist ile vakalar arasında terapötik alyans ya da yine Öztürk’ün ifade ettiği üzere “terapötik karşılıklılık” kurulduktan sonra travmatik yaşantıların en kısa sürede nötralize edilerek danışanların aktüel hayatlarına optimal düzeyde uyum göstermesi yoluyla sağlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Psikoterapi; krize müdahale; travma merkezli alyans model terapi; terapötik karşılıklılık; kendine zarar verme davranışları; intihar girişimleri