4. ASYA PASİFİK Uluslararası Modern Bilimler Kongresi, Zambales, Filipinler, 12 - 13 Aralık 2020, ss.116-128, (Tam Metin Bildiri)
Öz
Türkler Anadolu’ya geldikten ve
yerleştikten sonra mimari ve sanatsal alanda döneme imzasını atan mimari eserler
yapmışlardır. Bu mimari eserleri yaptıran baniler (kurucular), yapan mimarlar,
sanatkârlar ve ustalar; bilgilerini, zevklerini, inceliklerini, maharetlerini
ve ustalıklarını eserlere aktarmışlardır. Anadolu Selçuklu zamanında başta
başkent Konya olmak üzere, Sivas, Kayseri, Ankara, Tokat, Amasya, Erzurum,
Afyonkarahisar, Ankara, Alanya’ da oldukça önemli mimari yapılar inşa
edilmiştir. Bu yapıların sade mimarisine rağmen; büyük, gösterişli ve dönemin
en güzel taş işçiliğinin uygulandığı bezemelerle süslenmiş, muhteşem taç
kapıları bulunmaktadır. Her bir yapının kendine ait planı, mimari ve süsleme özelliği
vardır, kiminde sade taş işleme mevcut iken kiminde kullanılmış olan çini
bezemeler de yapılara derinlik ve güzellik katmıştır. Bu mimari yapılardan
Sivas şehrinde Divriği ilçesinde bulunan, karı-koca tarafından yaptırılmış, hem
cami hem de darüşşifası ile UNESCO Dünya Miras Listesi'nde yer almış Sivas
Divriği Ulu Cami ve Darüşşifası, sade mimarisi ve gösterişli dört taç kapısıyla
zamana meydan okumaktadır. Nadide taş işlemeciliğinde hem yüzeysel, hem iki
boyutlu, hem de üç boyutlu olarak işlenmiş bitkisel, geometrik, yazı ve
figüratif bezemeleri ile son noktayı koymuştur. Mimarisi ile sanatsal abidevi
bir eser olan Sivas Divriği Ulu Cami ve Darüşşifası, Darüşşifa Taç Kapısı ve
üzerinde bulunan bezemeleri incelenecektir.
Anahtar
Kelimeler: Anadolu Selçuklu Sanatı, Mimari, Taç
Kapı, Süsleme, Sanat.