Postmenopozal dönemde uyku değişiklikleri ve yönetimi


Şahan Ö., Oskay Ü.

Sağlık Akademisyenleri Dergisi, cilt.8, sa.4, ss.350-359, 2021 (Hakemli Dergi)

  • Yayın Türü: Makale / Derleme
  • Cilt numarası: 8 Sayı: 4
  • Basım Tarihi: 2021
  • Dergi Adı: Sağlık Akademisyenleri Dergisi
  • Sayfa Sayıları: ss.350-359
  • İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Evet

Özet

ÖZ Giriş ve Amaç: Uyku problemleri, postmenopozal dönemdeki kadınların en sık yaşadığı sorunlardandır. Bu çalışmanın amacı postmenopozal dönemde karşılaşılan uyku sorunlarının sıklığını belirtmek ve postmenopozal dönemde uyku bozuklukları tedavisinde kullanılan nonfarmakolojik uyku yönetimi stratejileri ile hemşirenin sorumlulukları konusunda detaylı bilgi sunmaktır. Gereç ve Yöntem: Derleme niteliğinde olan çalışma ‘Postmenopozal Dönem’, ‘Uyku’ ve ‘Uyku Yönetimi’ anahtar kelimeleri ile Ulakbim, Türk Medline, Google Akademik ve Ulusal Tez Merkezi arama motorları kullanılarak yapıldı. Ayrıca ‘Postmenopausal period’, ‘sleep’ ve ‘sleep management’ anahtar kelimeleri de kullanılarak Web of Science, Pubmed, EBSCO, Cochrane veri tabanları üzerinden de tarama yapılarak çalışmalara ulaşıldı. Taramalar sonucunda toplam 508 makaleye ulaşılmış olup, araştırma ile ilişkili 20 makale araştırmanın örneklemini oluşturdu. Deney-kontrol gruplu olmayan, Türkçe ve İngilizce yayın dilinde olmayan, tam metnine ulaşılamayan çalışmalar hariç tutuldu. Bulgular: Uyku hijyeni eğitimi çoğunlukla birkaç nonfarkolojik yöntem ile birlikte uyku kalitesini arttırmada daha etkilidir. Işık tedavisi hızlı etkili, iyi tolere edilen ve kabul gören farmakolojik olmayan bir tedavi şeklidir fakat klinik durumlar için postmenopozal dönemde uyku tedavisinde halen ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Bilişsel-davranışçı müdahaleler, kronik primer ve sekonder uykusuzluk tedavisinde etkili ve önerilmektedir. Uyku terapisi için yapılmış çalışma sayısının az ve örneklem büyüklüklerinin küçük olması, uygulama süresinin kısa olması nedeniyle net sonuçlara ulaşılamamıştır. Gevşeme egzersizleri ile ilgili yapılan çalışmalar uyku bozuklarında bireylerin uyku kalitesini arttırdığını göstermiştir. Sonuç: Bu derlemede postmenopozal dönemde uyku problemlerinde nonfarmakolojik yöntemlerin uyku kalitesini arttıran uygulamalar olduğu belirlendi. Ancak bu konuda daha fazla deneysel çalışmalara gereksinim olduğu sonucuna varılmıştır