Akademik Veri Yönetim Sistemi
Kent akademisi (Online), cilt.1, sa.1, ss.1-22, 2025 (TRDizin)
ÖZ
Çalışmanın amacı, İstanbul Boğazı’nda önceki yıllarda meydana gelmiş
kaza verileri kullanılarak Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) yardımı ile kaza
yoğunluğuna bağlı öncelikli riskli bölgelerin belirlenmesidir. Yıllar
içerisinde riskli bölgelerin sıralamasının değişimi analiz edilecektir. İstanbul
Boğazı’nı alt bölgelere bölmek o bölgede meydana gelen kazaların oluş
şekillerini belirlemeye ve sebep-sonuç ilişkilerini daha kolay analiz etmeye
yardımcı olacaktır. Ayrıca daha dar alanlarda ilgili bölgenin özelliklerine
uygun önlemler almayı kolaylaştıracaktır.
Kaza verileri ArcGIS Pro yazılımı kullanılarak haritalandırılmış ve bu
mekânsal veriler Kernel metodu ile analiz edilerek sonuçları yine bu haritalara
işlenmiştir. İstanbul Boğazı’nın kuzey girişinde Türkeli Feneri-Anadolu Feneri
ve güney çıkışında Ahırkapı Feneri-İnciburnu Feneri arasında kalan alan çalışma
alanıdır. Bu alan uzman görüşlerine dayanarak 5 bölgeye ayrılmıştır. 2001-2022
yılları arasında meydana gelen deniz olaylarına ait veriler
kullanılmıştır. 22 yıllık ve son 13
yıllık kaza yoğunluklarının yaşandığı bölgelerdeki değişim karşılaştırılmıştır.
Her iki zaman aralığı için B5 bölgesi “Ortaköy-Beylerbeyi/Ahırkapı
Feneri-İnciburnu Feneri” arasındaki alan en riskli bölge orak belirlenmiştir.
Diğer bölgelerde ise kaza yoğunluğuna bağlı risk sıralamasının değiştiği
belirlenmiştir. Kaza nedenleri ve kaza saatleri açısından yıllara bağlı
değişimler analiz edilmiş, seyir emniyetini artırabilecek önerilere yer
verilmiştir. Çalışma, zaman içerisinde riskli bölgelerdeki öncelik sıralamasını
ve değişimini belirleyerek, İstanbul Boğazı’na hizmet verenlerin ve İstanbul
Boğazı’nı kullananların seyir emniyeti için bölgesel bazda planlama yapmalarına
katkı sağlayacağı düşünülmektedir.