Sürdürülebilirlik ve Yenilikçi Teknolojiler Sempozyumu, İstanbul, Türkiye, 09 Mayıs 2024, ss.19-35, (Tam Metin Bildiri)
Yönetim sistem standartları, kurumsal başarıyı hedefleyen ve yenilikçi yaklaşımları benimseyen
işletmeler için stratejik bir araç olarak görülmektedir. Bu sistemler işletmelere, süreçlerini başarılı bir
şekilde yönetmeleri ve istenilen sonuçlara ulaşmaları konusunda bir yönetim felsefesi sağlamaktadır.
Ortaya çıkan yönetim felsefesinin yöneticiler ve diğer çalışanlar tarafından içselleştirilmesi, işletmelere
birçok fayda sağlamaktadır. Yönetim sistem standartlarının sürekli, sistematik ve uzun vadede
uygulanması, işletmelerin çevresel, sosyal ve/veya yönetişim performansını olumlu yönde etkilediği
gibi, aynı zamanda işletmelerin Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine ulaşılmasına yardımcı olma
konusunda da büyük bir etkiye sahiptir. Çeşitli disiplinlerdeki yönetim sistem standartlarını stratejik
olarak benimseyen ve bunları uygulayan işletmeler, sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin ve sonuçlarının
ilgili taraflara açıklanmasına yönelik mekanizmayı rahatlıkla geliştirilebilmektedir. Bu durum göz
önünde bulundurulduğunda, büyük ölçüde birbirinden bağımsız olarak incelenen ve kullanılan yönetim
sistem standartlarının her birinin varlığının sürdürülebilirlik yönetiminde hangi boyutta etkili olduğu
sorusu öne çıkmaktadır. Standartların ve standardizasyonun sürdürülebilirliğe ulaşmada katkısı
konusundaki akademik ve bilimsel tartışmalar henüz başlangıç aşamasındadır. Bu bağlamda bu
çalışmada; Türkiye’de perakende sektörünün öncülerinden olup, mağazalarında, gıda ve ihtiyaç
maddelerinin yanı sıra, kozmetik, kırtasiye, zücaciye, elektronik, kitap ve tekstil gibi kategoriler ile
hizmet veren bir firmada gerçekleştirilen vaka analizi ile, dikkate alınan sekiz farklı ISO yönetim sistem
standartları ile sürdürülebilirlik yönetiminin nasıl uyumlandırıldığı ve bütünleştirildiği incelenmektedir.
Bunun için, Üçlü Bilanço Yaklaşımı çerçevesinde ekonomik, sosyal ve çevresel sürdürülebilirlik
kriterleri dikkate alınmıştır. Böylece, belirtilen standartların benimsenmesi/kullanılması ile
sürdürülebilirlik çabaları arasındaki ilişkinin ortaya konulması amaçlanmaktadır. Bu çalışmadan elde
edilen bilgiler karar vericilerin, uygulamalarını uyumlu hale getirmek ve Sürdürülebilir Kalkınma
Hedeflerine ulaşılmasına yardımcı olmak için doğru yönetim sistem standardını/standartlarını
seçmelerine yardımcı olacaktır.
Management system standards are seen as a strategic tool for businesses that aim for corporate success
and adopt innovative approaches. These systems provide businesses with a management philosophy to
manage their processes successfully and achieve their goals. Internalization of the resulting management
philosophy by managers and other employees provides many benefits to businesses. Consistent,
systematic and long-term implementation of the management system standards not only positively
affects the environmental, social and/or governance performance of businesses, but also has a major
impact on helping businesses realize the Sustainable Development Goals. Businesses that strategically
adopt management system standards in various disciplines and implement them can easily develop a
mechanism for disclosing sustainable development goals and results to relevant parties. Considering this
20
situation, the question of to what extent the existence of each of the management system standards,
which are examined and used largely independently of each other, is effective in sustainability
management, comes to the fore. Academic and scientific discussions on the contribution of standards
and standardization to achieving sustainability are still in their infancy. In this context, this study
examines how sustainability management is harmonized and integrated with eight different ISO
management system standards implemented, through a case analysis conducted in a company that is one
of the pioneers of the retail sector in Turkey. For this, economic, social and environmental sustainability
criteria were taken into account within the framework of the Triple Bottom Line. Thus, it is aimed to
reveal the relationship between the adoption/use of the specified standards and sustainability efforts.
The information gained from this study will help decision makers choose the right management system
standard(s) to align their practices and help achieve the Sustainable Development Goals.