Adli Belge İncelemede Bilişsel Ön Yargılar ve Önleme Yöntemleri


Genç Ö., Şen Yılmaz A., Aşıcıoğlu F.

1. Uluslararası 17. Ulusal Adli Bilimler Kongresi, Antalya, Türkiye, 12 - 15 Kasım 2020, ss.619-620, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Antalya
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.619-620
  • İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Evet

Özet

Son yıllarda akademisyenler ve alanda çalışanlar tarafından, adli bilimsel inceleme ve raporlama esnasında sürece etki eden ön yargıdan kaynaklı hataların giderilmesine yönelik çaba sarf edilmektedir. Bireyin değerlendirme mekanizmasındaki sistematik bir sapma modeli olarak ifade edilen bilişsel ön yargı, adli bilimlerin birçok dalında olduğu gibi Adli Belge İncelemede de, uzmanların, adalet mekanizmasının ve adli vakaya taraf olanların karşılaştığı büyük bir problem olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu amaçla uluslararası literatürde adli bilimler alanında -bilhassa Adli Belge İnceleme alanındaki- ön yargı problemini ortaya koyan mevcut araştırmalar ve bu araştırmalar sonucunda getirilen çözüm önerileri değerlendirilmiştir. Literatürdeki çalışmaların değerlendirilmesiyle, bireyin kararının mevcut görevi ile bağlantısı olmayan bağlamsal bilgilerden etkilenmesi anlamına gelen ve bir tür bilişsel önyargı türü olan “bağlamsal önyargı”nın Adli Belge İnceleme uzmanların raporlama sürecindeki objektivitesini etkilediği bulgusuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak Adli Belge İnceleme alanında çalışan uzman ve analizcilerin inceleme ve raporlama sürecini; yalnızca inceleme konusu materyali baz alarak yürütmesi ve inceleme öncesinde diğer adli disiplinler tarafından hazırlanmış rapor vb. evraklar hakkında bilgi edinmemesi gerektiği gibi önemli hususlara dikkat çekilmiştir.

In recent years, efforts have been made by academics and those working in the field to eliminate errors arising from bias that affect the process during forensic scientific examination and reporting. Cognitive bias, expressed as a systematic model of deviation in the individual's evaluation mechanism, emerges as a major problem faced by the experts, the justice mechanism and those involved in the judicial case in Forensic Document Examination, as in many branches of forensic sciences. For this purpose, the existing researches in the international literature in the field of forensic sciences, especially in the field of Forensic Document Examination, and the solution suggestions made as a result of these researches were evaluated. With the evaluation of the studies in the literature, it was found that “contextual bias”, a type of cognitive bias, which means that the individual's decision is affected by contextual information that is not related to his current task, affects the objectivity of the Forensic Document Examination experts in the reporting process. As a result, it was pointed out that important issues such as experts and analysts working in the field of Forensic Document Examination should carry out the examination and reporting process based only on the material subject to examination and should not obtain information about the reports prepared by other forensic disciplines before the examination.