Akademik Veri Yönetim Sistemi
XX. Ulusal Mekanik Kongresi, Bursa, Türkiye, 5 - 09 Eylül 2017, ss.938-947, (Tam Metin Bildiri)
Depremlerde köprü, viyadük ve benzeri yapıların hasar görebildiği ve hatta yıkılabildiği
bilinmekle birlikte; nedenleri henüz kesin olarak belirlenememiştir. Deprem etkisine maruz
köprü türü yapıların davranışları araştırılırken, mevcut araştırmalarda genellikle sadece yatay
etkilerin hesaba katıldığı görülmektedir. Hatta günümüze kadar süregelmiş önemli
uluslararası şartnamelerde de yalnızca yatay etki hesaba katılmaktadır. Yalnızca yatay
etkilerin hesaba katılmasında önemli nedenlerden bir tanesi, düşey yüklerin deprem esnasında
meydana gelebilen olası çekme kuvvetlerine kıyasla küçük olması durumunda sistemin
mekanizma haline gelmesi (oynak olması) ve sonuçta çözümün pratik olarak imkânsız hale
gelmesidir. Bu durumda problem çözülememekte ve düşey etkiler hesaba katılamamaktadır.
Mevcut çalışmada yapısal sistemlerin alışılagelmiş deprem analizlerinin yanı sıra düşey
etkiler de hesaba katılmaktadır. Çalışmanın bu aşamasında yapısal elemanlar arasında göçme
mekanizmaları belirlenebilmektedir. Konu ile ilgili çalışmaların yıllarca devam edeceği ön
görülmekte ve devamında tüm yapısal sistemlerde (bina, baraj, köprü, viyadük vb.) düşey
deplasman etkisinin göz önüne alınmasının kaçınılmaz olduğu sonucunun bulunmasının
kuvvetle muhtemel olduğu düşünülmektedir. Bu durumda tüm analiz yöntemleri ve
şartnameler gözden geçirilmelidir.
It is known that bridges, viaducts and similar structures may be damaged and even destroyed
under earthquake excitation; however, exact causes have not been determined yet. While the
behavior of bridge-type structures subjected to earthquakes is being investigated; it is
observed that, generally, only horizontal effects are included in the current studies.
Furthermore, only the horizontal impact is taken into account by important prevailing
international specifications/codes. One of the main reasons for inclusion of only horizontal
effects in the calculation is the possibility for the system to become mechanism if the vertical
loads are small compared to the probable tension forces during the earthquake, ultimately,
causing the solution to become practically impossible. Because of this, the problem cannot be
solved and the vertical effects cannot be taken into account. In the present study, besides the
conventional earthquake analyses of structures with lateral forces, the vertical effects are also
taken into account. At this stage of the study, the mechanisms of collapsing can be determined
for the structural elements. It is anticipated that studies on the subject will continue for many
years, and it is highly likely that the consideration of the vertical displacement effect would
become inevitable for all types of structures (building, dam, bridge, viaduct etc.). In this case,
all analysis methods and specifications should be reviewed.