Akademik Veri Yönetim Sistemi
INTERNATIONAL PARTICIPATOIN SEDIMENTOLOGY WORKING GROUP 2024 WORKSHOP, Tunceli, Türkiye, 5 - 08 Eylül 2024, cilt.1, sa.1, ss.58-59, (Özet Bildiri)
Kuzey
Somali’deki Somaliland bölgesi içerisinde yer alan Agabar (Hargeisa) ve çevresinde
gözlenen sedimanter birimlerde rezerv açısından önemli metalik mineraller saptanmıştır.
Bölge, Aden kuşağı boyunca Prekambrien’den sonraki dönemdeki sıkışma tektonik
rejimi altında meydana gelen Doğu Afrika orojeni sebebiyle Doğu Afrika
Kemerinin doğu kolu üzerinde önemli yükselim alanlarına sahiptir. Orojenik
haraketlerle oluşmuş, yükselen kabuk içerisinde gelişmiş kırık ve çatlaklardaki
hidrotermal olaylara bağlı olarak metalik cevherleşmeler yüzeye çıkmış, ve
yükseltilerin meydana gelmesinden sonraki Kambriyen döneminde oluşan sedimenter
seriler de oldukça yaygın siyah renkli kumulları oluşturmuştur. Diajenetik süreçlerden sonra bu seriler içerisinden alınan
numunelerin incelenmesi sonucu rezervuar açısından önemli altın, gümüş, platin,
Palladyum, ve demir-titan-kobalt türü metalik mineral birlikteliklerine
rastlanmıştır.
Sahada
yapılan gözlemler ve sondaj çalışmalarıyla kuyulardan elde edilen numunelerin
incelenmesi sonucu özellikle Xamass ve Agabar kuzey alanlarında elmas içeren
kumullar ve özellikle kuyu verilerinde zümrüt minerali saptanmıştır.
Cevherleşmelerin ve metalik oluşumların yapılan sondaj çalışmalarında 145 ile
190 m derinliklerde yoğunlaşmaya başladığı ve bu derinliklerde sondaj
çalışmalarını zorlaştıracak kadar sert kütleler olarak rastlanmıştır. Kuyulardan
alınan numunelerinin elmas parçaları da içerdiği görülmüştür.
Bölgesel
jeolojik haritalamalarda, hidrotermal oluşumlar Agabar kuzeybatısında belirgin yüzeylemelere
sahiptir. Bu alanda altın içeren, bakır ve molibden türü metalik mineral
bulgularına rastlanmıştır. Ancak, bölgedeki jeolojik çalışmaların yetersizliği,
mineralizasyona ilişkin veri elde edilmesini güçleştirmektedir ve bununla
birlikte sınırlı sayıdaki çalışamalardan elde edilen bulgular, bölgede
hidrotermal oluşum odaklı metalik minerallere odaklanılması gerektiğini göstermektedir.
Prekambriyen sonrası sedimantasyon, orojenik haraketlerden kaynaklı kabukta gelişen gömülme metamorfizması ve uzun süreli
magmatizma bu bölgedeki metalik minerallerin
oluşumlarının sebebi olarak yorumlanabilmektedir. Bu sonuçlara göre
Somali'nin kuzey bölümünde daha ayrıntılı metalojenik çalışmalar yapılması
gerektiği söylenebilir.
Anahtar kelimeler: Agabar, hidrotermal, mineral termometrisi, Pt, Cu, Ti, Au, metalojenite, Somali, Elmas.
ABSTRACT
Metallic
minerals important for reserves have been detected in the sedimentary units
observed in and around Agabar (Hargeisa), located in the Somaliland region in
northern Somalia. The region has significant areas of elevation on the eastern
arm of the East African Belt due to the East African orogeny, which occurred
during the Aden belt under the compression tectonic regime in the period after
the Precambrian. It was formed by orogenic movements, metallic mineralizations
rose to the surface due to hydrothermal events in fractures and cracks
developed in the rising crust, and sedimentary series formed during the
Cambrian period after the occurrence of elevations also formed quite common
black-colored dunes. As a result of the examination of the samples taken from
these series after diagenetic processes, important gold, silver, platinum,
palladium and iron-titanium-cobalt type metallic mineral associations were
found in terms of the reservoir.
As a result of the
observations made at the site and the examination of samples obtained from
wells with drilling studies, diamond-containing dunes were detected, especially
in the northern areas of Xamass and Agabar, and the emerald mineral was
detected in the well data in particular. It has been found that mineralizations
and metallic formations began to condense at depths of 145 to 190 m during
drilling operations, and as hard masses that make drilling operations difficult
at these depths. Samples taken from the wells were also found to contain
diamond fragments.
In regional geological
mapping, hydrothermal formations have prominent surfacing in the northwest of
Agabar. In this area, findings of metallic minerals containing gold, copper and
molybdenum types have been found. However, the lack of geological studies in the
region makes it difficult to obtain data on mineralization, and however, the
findings obtained from a limited number of studies indicate that it is
necessary to focus on metallic minerals focused on hydrothermal formation in
the region. Sedimentation after the Precambrian, burial metamorphism developing
in the crust caused by orogenic movements and long-term magmatism can be
interpreted as the reason for the formation of metallic minerals in this
region. According to these results, it can be said that more detailed
metallogenic studies should be carried out in the northern part of Somalia.
Key words: Agabar, hydrothermal, mineral thermometry, Pt, Cu,Ti, Au,
metallogeny, Somalia, Diamond.