Güncel Sosyal Bilgiler Öğretim Programının Uygulanma Düzeyi

The curricula developed within the framework of the Turkish Century Education Model (TYMM) were published in 2024 and these curricula have been implemented since the 2024-2025 academic year. Within the scope of the monitoring and evaluation process of the curricula, commissions consisting of academicians and teachers were formed by MoNE and the implementation process of the current curricula in 19 pilot provinces was examined in different dimensions. The purpose of this study, which was conducted within the scope of the curriculum monitoring and evaluation process, was to determine the level of conformity of classroom practices in the 5th grade Social Studies course with the TYMM Social Studies Curriculum.  The study group consisted of 60 5th grade Social Studies teachers working in 51 secondary schools in 19 provinces. The data required for this study, which was conducted with an exploratory sequential mixed method design, were obtained by observing the lessons conducted by the teachers in the study group in 78 classes in the spring semester of the 2024-2025 academic year using a structured observation form. The qualitative data obtained in the study were analyzed using thematic analysis method and quantitative data were analyzed using content analysis.

A total of 797 lesson hours of observations were conducted by 39 teachers in 78 different 5th grade classes with 60 social studies teachers working in 51 middle schools in 19 pilot provinces. In line with the findings obtained, it was observed that the compliance of the participant teachers with the curriculum in the stages of “pre-assessment, bridging, learning-teaching practices” was at an adequate level, but the level of compliance or implementation of the curriculum in the stages of “learning evidences and differentiation” remained low. As it is known, process-based assessment and evaluation activities and differentiation activities for students at different levels are included in the current curriculum. The fact that these two stages were not realized at a sufficient level show that teachers' competencies in using process-based assessment and evaluation methods and materials and diversifying and implementing activities according to student level are not at a sufficient level.

During the observations conducted within the scope of the research, it was observed that the level of implementation of the curriculum differed according to the teacher’s characteristics. It was determined that the most effective factors in this differentiation were seniority and career steps. Accordingly, it was determined that the level of conformity of classroom practices of young teachers with 0-5 years of seniority to the curriculum was at the lowest level, this level gradually increased and reached the highest level in teachers and expert teachers with 16-20 years of seniority but started to decrease again in teachers and head teachers with 21 years or more seniority. Gender and education variables were found to have a limited effect on the level of implementation of the curriculum.

In the 19 pilot provinces where the research was conducted, it was determined that the level of adaptation of classroom practices in 5th grade social studies lessons to the curriculum differed according to provinces. Accordingly, it was seen that the level of implementation of the curriculum was below the general average in Sivas, İzmir, Uşak, Kastamonu, Kayseri, Ankara and Şırnak among the 19 provinces included in the study. In the comparisons made between general secondary schools and imam hatip secondary schools at the level of implementation of the curriculum, it was determined that this level did not change according to school type.Araştırma ekibinde yer alan 39 öğretmen tarafından, 19 pilot ildeki 51 ortaokulda görev yapan 60 sosyal bilgiler öğretmeni ile 78 farklı 5. sınıf şubesinde toplamda 797 ders saati gözlem gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda katılımcı öğretmenlerin “ön değerlendirme, köprü kurma, öğrenme-öğretme uygulamaları” aşamalarının öğretim programına uyumunun yeterli düzeyde olduğu ancak “öğrenme kanıtları ve farklılaştırma” aşamalarında programa uyum veya uygulanma düzeyinin düşük kaldığı gözlemlenmiştir. Bilindiği üzere güncel öğretim programında süreç tabanlı ölçme-değerlendirme etkinliklerine ve farklı seviyedeki öğrencilere yönelik farklılaştırma etkinliklerine yer verilmiştir. Bu iki aşamanın yeterli düzeyde gerçekleştirilmemesi, öğretmenlerin süreç tabanlı ölçme-değerlendirme yöntem ve materyalleri kullanma ile öğrenci seviyesine göre etkinlikleri çeşitlendirme ve uygulama yetkinliklerinin yeterli düzeyde olmadığını göstermektedir.

Araştırma kapsamında gerçekleştirilen gözlemlerde öğretim programının uygulanma düzeyinin öğretmen özelliklerine göre farklılaştığı gözlemlenmiştir. Bu farklılaşmada en etkili faktörlerin kıdem ve buna bağlı olarak kariyer basamakları olduğu tespit edilmiştir. Buna göre 0-5 yıl kıdeme sahip genç öğretmenlerin sınıf içi uygulamalarının öğretim programına uygunluk düzeyinin en alt seviyede olduğu, bu düzeyin giderek arttığı 16-20 yıl kıdeme sahip öğretmen ve uzman öğretmenlerde en üst düzeye çıktığı ancak 21 yıl ve üzeri kıdeme sahip öğretmen ve başöğretmenlerde yeniden azalmaya başladığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerin öğretim programını uygulama düzeyinde cinsiyet ve eğitim değişkenlerin ise sınırlı düzeyde etkili olduğu tespit edilmiştir.

Araştırmanın yürütüldüğü 19 pilot ilde, 5. sınıf sosyal bilgiler derslerinde gerçekleştirilen sınıf içi uygulamaların öğretim programına uyum düzeyinin illere göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Buna göre araştırmaya dahil edilen 19 ilden Sivas, İzmir, Uşak, Kastamonu, Kayseri, Ankara ve Şırnak illerinde öğretim programının uygulanma düzeyinin genel ortalamanın altında kaldığı görülmüştür. Öğretim programının uygulanma düzeyinde genel ortaokul ve imam hatip ortaokulları arasında yapılan karşılaştırmalarda bu düzeyin okul türüne göre değişmediği tespit edilmiştir.