Nüfusun Yaşlanması ve Makroekonomik Dinamikler: Kalibre Edilmiş OLG–PAYG Analizi
Fiscaoeconomia, cilt.10, sa.2, ss.1-28, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 10 Sayı: 2
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.25295/fsecon.1914361
- Dergi Adı: Fiscaoeconomia
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.1-28
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Evet
Özet
Bu çalışma, nüfus yaşlanmasının makroekonomik dengeler üzerindeki etkilerini, Türkiye verileriyle kalibre edilmiş bir Overlapping Generations (OLG)–Pay-As-You-Go (PAYG) modeli çerçevesinde incelemektedir. Çalışmada doğurganlık oranlarının düşmesi ve yaşam beklentisinin artmasıyla hızlanan demografik dönüşümün; sosyal güvenlik sistemi, sermaye birikimi, üretim, reel faiz ve kuşaklararası refah üzerindeki etkileri analiz edilmektedir. Model, iki dönemli yaşam döngüsüne sahip temsilî bireyler, Cobb–Douglas üretim yapısı ve yaşlı bağımlılık oranına bağlı bir PAYG mekanizması içermektedir. Türkiye ekonomisine ait 2011–2021 dönemi demografik ve makroekonomik göstergeleri kullanılarak gerçekleştirilen kalibrasyon sonrasında üç farklı senaryo simüle edilmiştir: temel denge, nüfus yaşlanması şoku ve reform senaryosu. Bulgular, yaşlı bağımlılık oranındaki artışın PAYG sisteminde prim oranını yükselttiğini, çalışan kuşakların net gelirini ve tasarruf kapasitesini zayıflattığını, bunun da sermaye yoğunluğu ile çıktı düzeyi üzerinde aşağı yönlü baskı yarattığını göstermektedir. Ayrıca yaşlanma sürecinin özellikle geçiş dönemindeki genç kuşakların refahını olumsuz etkilediği görülmektedir. Reform senaryosu ise prim baskısını ve üretim kaybını kısmen hafifletmektedir. Sonuç olarak çalışma, nüfus yaşlanmasının Türkiye’de sosyal güvenlik sürdürülebilirliği ve makroekonomik istikrar açısından önemli yapısal sonuçlar doğurduğunu ortaya koymaktadır.
This study examines the effects of population aging on macroeconomic equilibria within the framework of an Overlapping Generations (OLG)–Pay-As-You-Go (PAYG) model calibrated with Turkish data. The analysis focuses on how the demographic transformation, accelerated by declining fertility rates and increasing life expectancy, affects the social security system, capital accumulation, output, real interest rates, and intergenerational welfare. The model incorporates representative individuals with a two-period life cycle, a Cobb–Douglas production structure, and a PAYG mechanism linked to the old-age dependency ratio. Following the calibration based on demographic and macroeconomic indicators for the Turkish economy during the 2011–2021 period, three different scenarios are simulated: the baseline equilibrium, a population aging shock, and a reform scenario. The findings indicate that an increase in the old-age dependency ratio raises the contribution rate in the PAYG system, weakens the net income and saving capacity of the working generations, and consequently exerts downward pressure on capital intensity and output levels. Moreover, the aging process is found to adversely affect the welfare of younger generations, particularly during the transition period. The reform scenario partially mitigates the pressure on contribution rates and the associated loss in output. Overall, the results demonstrate that population aging generates significant structural implications for social security sustainability and macroeconomic stability in Türkiye.