Modern Psikotravmatoloji ve Dissosiyasyon Teorileri

Modern psikotravmatoloji: travma ve dissosiyasyon çalışmaları, erken yaşta başlayan kronik ve kompleks çocukluk çağı travmalarının hem kısa hem de uzun dönemli ruhsal sonuçları ile karakterize olan dissosiyatif bozukluklar ve travma sonrası stres bozukluğu temel alınarak gerçekleştirilmektedir. Olumsuz yaşam olayları ile en yakın ilişkiyi gösteren dissosiyatif bozukluklar ve travma sonrası stres bozukluğu, modern psikotravmatoloji uygulamalarının temel bileşenlerini ve ana psikiyatrik tanılarını oluşturmaktadır. Klinik psikoloji, psikiyatri ve psikotarih disiplinleri ile eşlenik bir zeminde bilimsel araştırmaların yürütüldüğü ve hem bir travma terapisti hem de bir dissoanalist ve bilim ikonu olan Pierre Janet’in dissosiyasyon çalışmalarının başlangıç noktası kabul edildiği modern psikotravmatoloji, travma kökenli olaylarla ilişkili hem insanların hem de toplumların dissosiya- tif psikososyal tepkileri ile bu olumsuz yaşam olaylarının psikoterapilerine ve önleme stratejilerine odaklanan psikolojinin kli- nik kökenli esas çalışma alanı yöneliminde Öztürk tarafından tanımlanmıştır. Janet’in modern psikotravmatoloji konusundaki fikir ve düşünceleri, o dönemden günümüze olan zamandizinselde birçok kuram ve tedavi yöntemi için bir rehber ya da kılavuz niteliği taşımaktadır. Psikotravmatolojinin modern ve bütüncül bir perspektifte gelişim göstermesinde Janet’in teorik görüşle- rini temel alarak Hilgard’ın yapılandırdığı “Yeni Dissosiyasyon Teorisi” önemli bir köşebaşı taşı olarak fonksiyon görmektedir. Hilgard’ın teorisinde, dissosiyatif fenomenlerin sadece histeri ile sınırlı kalmayan “evrensel” bir fenomen olduğu net olarak or- taya konulmuştur ki “aktüel hayatın dissosiyasyonu” kavramı da bu doğrultuda ön plana çıkmıştır. Hilgard, bilincin tekliğinin bir yanılsama olduğunu ve normal zihinsel işlevler içerisinde dissosiyatif bir yelpazenin bulunduğunu önemle vurgulamaktadır ki bu vurgu, dissosiyasyonun kendisini olağanlaştırmaktadır. Uluslararası ve ulusal bilimsel platformlarda modern psikotrav- matoloji: travma ve dissosiyasyon çalışmalarıyla birçok ruh sağlığı uzmanına akademik ve klinik yönelimde rehberlik eden Öz- türk tarafından geliştirilen “Psikotoplumsal Bilinç Alyansı Kuramı” ya da diğer ismiyle “Travmatik Anılardan Uzaklaştırıcı Olağan Yaşam Deneyimleri Kuramı” ile “Dissosiyatif Yansıtımlı Kimlik Geçişi Kuramı” bu çalışmada detaylı bir şekilde açık- lanmaktadır. Aynı çalışmada; aktüel hayatın dissosiyasyonu: normatif dissosiyasyon teorisi, eşbilinçlilik, bilinçli tekillik, çift bi- linçlilik ve kolektif kimlik fenomenleri, psikotravmatolojik ve bütüncül bir eksende ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler: Psikotravmatoloji; psikotoplumsal bilinç alyansı kuramı; dissosiyatif yansıtımlı kimlik geçişi kuramı; dissosiyatif bozukluklar; çocukluk çağı travmaları; neodissosiyasyon teorisi; normatif dissosiyasyon; eşbilinçlilik; çift bilinçlilik; kolektif kimlik; dissoanaliz