Akademik Veri Yönetim Sistemi
12. Uluslararası Sosyal Bilgiler Eğitimi Sempozyumu, Edirne, Türkiye, 20 - 23 Mayıs 2024, (Yayınlanmadı)
Türkiye’de meydana gelen doğal afetlerden en yıkıcılarından biri de depremlerdir. Türkiye, Alp-Himalaya deprem kuşağında yer aldığı için büyük depremler olmaktadır. Özellikle son yıllardaki 1999 İzmit, 2020 Elazığ ve 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleriyle büyük can ve mal kayıpları yaşanmıştır. Günümüz teknolojisiyle depremin tam olarak ne zaman, nerede, kaç şiddetinde olacağı bilinememektedir. Ancak oldukça sismik bir bölgede bulunmasından dolayı depremlerin ülkemizde her zaman yaşanmaya devam edeceği de bir gerçektir. Bu nedenle deprem olduğunda insanların can ve mal kaybı yaşamadan nasıl hayatta kalabileceklerini ve depremle nasıl yaşayabileceklerini öğretmek, toplumda deprem bilincinin oluşması açısından büyük önem taşımaktadır. Toplumun depreme hazırlanmasında okullardaki deprem eğitiminin önemi büyüktür ve erken yaşlardan itibaren başlanması gerekmektedir. Ders kitapları ve müfredatlar, okullarda eğitimin nasıl göründüğünü anlamak için önemli araçlar olmuştur. Bu araştırmanın amacı 1999 İzmit depreminden 2023 Kahramanmaraş depremlerine kadar olan süreçte Sosyal Bilgiler derslerinde deprem konusunun nasıl ele alındığını araştırmaktır. Bu amaçla, doküman analizi yöntemiyle Sosyal Bilgiler dersi öğretim programları ve ders kitapları analiz edilmiştir. Çalışmada 2005 ve 2018 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı ve Milli Eğitim Bakanlığı onaylı 2005 ve 2023 basım 4.sınıfa ait üç farklı Sosyal Bilgiler ders kitabı incelenmiştir. Öğretim programları yıl ve kazanım sayısı dikkate alınarak, ders kitapları da yıl, sınıf düzeyi, yayınevi, içerik ve görseller açısından karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Araştırmanın ön analizleri 2005 Sosyal Bilgiler Öğretim Programında 2018 Sosyal Bilgiler Öğretim Programına göre deprem konusuna ilişkin daha fazla kazanım olduğunu göstermektedir. 2005 basım 4.sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabında ülkemizdeki deprem kuşakları, depremden önce alınacak önlemler, deprem anında ve sonrasında neler yapılması gerektiği açıklanmıştır. 2023 basım 4.sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabında ise sadece depremin tanımı yapılmıştır. Sonuç olarak Türkiye’de deprem eğitiminin Sosyal Bilgiler derslerinde yeterince ele alınmadığı ve küçük yaşlarda öğretilmediği görülmektedir. Deprem eğitimi daha erken yaşlarda öğretilmeye başlanmalı ve her sınıf düzeyinde öğretilmeye devam edilmelidir. Ayrıca deprem eğitimi teknolojinin gelişmesi ile hayatımıza giren animasyon, simülasyon, yapay zekâ, sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik uygulamalarını da içeren zengin öğretim materyalleri ve yöntemleri kullanılarak verilmelidir.
Earthquakes are one of the most devastating disasters in Turkiye. A number of major earthquakes have occurred for hundreds of years since Turkiye is located in the Alpine-Himalayan seismic zone. Hundreds of people lost their lives and huge property damages happened especially as a result of the recent earthquakes, including 1999 Izmit, 2020 Elazığ and 6 February 2023 Kahramanmaraş earthquakes. With today's technology, it has not been known exactly where, when and how big earthquakes will happen in the future but the fact is that earthquakes will always happen as our country is in a highly seismic zone. Therefore, it is very important to teach how people could survive when earthquakes happen without losing any lives and properties and live with earthquakes in order to create earthquake awareness in society. To prepare the society for earthquakes, earthquake education in schools has a very significant role and should start at earlier ages. Textbooks and curricula have been significant tools to understand how education looks like at schools. The purpose of this research is to understand how earthquakes have been taught in the social studies classroom at the times from the İzmit earthquake in 1999 to the Kahramanmaraş earthquakes in 2023. Therefore, Social Studies curricula and textbooks have been analyzed in order to understand how earthquakes were taught in Social Studies classrooms. In this research, document analysis has been used and Social Sciences Curricula (published in 2005 and in 2018) and the fourth grade three Social Sciences textbooks approved by the Ministry of Education were analyzed. Curricula were analyzed in terms of the year and the number of objectives related to earthquakes while textbooks were analyzed in terms of year, grade level, publishing company, content and visuals regarding earthquakes. The preliminary findings of the study indicate that the 2005 Social Studies Curriculum includes more objectives related to earthquakes than the 2018 Social Studies Curriculum. As a result of this, the textbook published in 2005 covered detailed earthquake related topics such as the earthquake zone of Turkiye, precautions could be taken before, during and after earthquakes. On the other hand, the textbook in 2023 has only the definition of earthquake. It can be concluded that earthquake education in Turkiye has not started at an earlier age. Earthquake education should start at an earlier age and continue on each grade level. With recent technology earthquake education should be supported with various teaching methods and materials by using animation, simulation, artificial intelligence, virtual reality and augmented reality applications.