Rekreasyonel Aktivite Katılımcılarının Elde Ettikleri Fayda ile Uyku Hijyeni Arasındaki İlişki
Research in Sports Science (Online), sa.1, ss.1-12, 2025 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2025
- Doi Numarası: 10.5152/rss.2025.25028
- Dergi Adı: Research in Sports Science (Online)
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.1-12
- İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adresli: Hayır
Özet
Rekreasyonel aktivitelerin bireylere biyopsikososyal açıdan çok sayıda faydası bulunmaktadır. Uyku hijyeni ise bireylerin uyku sağlığının sürdürülmesinde gerekli olan davranışları kapsadığından, bu davranışlara olumlu katkı sağlayacak unsurların ortaya çıkarılması gerekmektedir. Bu doğrultuda mevcut araştırmanın amacı, rekreasyonel aktivitelere katılan bireylerin fayda farkındalığı ile uyku hijyeni arasındaki ilişkiyi tespit etmek ve bağımsız değişkenlere göre farklılıkları belirlemektir. İlişki tarama modelinde tasarlanan online araştırmanın çalışma grubunu kolayda örnekleme yöntemine göre belirlenen rekreasyonel aktivite katılımcıları oluşturmaktadır (n=306). Ölçeklerin veri ile uyumu Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile test edilmiştir. Normal dağılım göstermeyen verilerin analizinde Mann Whitney U, Kruskall Wallis ve Spearman Korelasyon testleri kullanılmıştır. Bulgulara göre; katılımcılarının alt boyutlar arasında psikolojik fayda farkındalığının yüksek olduğu (3.99 ± 0,73), uyku hijyenin ise kötü düzeyde olduğu tespit edilmiştir (24.24 ± 6.78). Katılımcıların çeşitli bağımsız değişkenlerine göre rekreasyon fayda farkındalığı ve uyku hijyeni arasında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir (P < ,05). Araştırmada, Rekreasyon Fayda Ölçeği ortalama puan ve sosyal alt boyut ile uyku hijyeni arasında negatif yönlü orta düzeyde korelasyon saptanmıştır (P < ,05). Diğer bir ifadeyle, bireylerin sosyal fayda farkındalıklarının artması uyku hijyenini geliştirmektedir. Bireylerin sosyalleştirici aktivitelere yönelmeleri önerilirken, rekreasyon araştırmacılarının uyku hijyeni konusunda literatürü bilimsel açıdan zenginleştirmeleri gerekmektedir.
Recreational activities have many biopsychosocial benefits for individuals. Since sleep hygiene includes the behaviors necessary to maintain the sleep health of individuals, it is necessary to reveal the factors that will contribute positively to these behaviors. Accordingly, the aim of the current study is to determine the relationship between the level of benefit awareness and sleep hygiene of individuals participating in recreational activities and to determine the differences according to independent variables. The study group of the online research designed in the correlation survey model consists of recreational activity participants determined according to the convenience sampling method (n=306). The fit of the scales with the data was tested with Confirmatory Factor Analysis (CFA). Mann Whitney U, Kruskall Wallis and Spearman Correlation tests were used to analyze the data that did not show normal distribution. According to the findings, it was determined that the participants had a high level of psychological benefit among the sub-dimensions (3.99 ± .73), while sleep hygiene was at a poor level (24.24 ± 6.78). Significant differences were found between recreation benefit awareness and sleep hygiene according to various independent variables of the participants (p < .05). In the study, a moderate negative correlation was found between the mean score of the Recreation Benefit Scale and the social sub-dimension and sleep hygiene (p < .05). In other words, individuals’ increased awareness of social benefits improves sleep hygiene. While individuals are recommended to turn to socializing activities, recreation researchers need to enrich the literature on sleep hygiene from a scientific perspective.