Uluslararası Öğrencilerin Türkçe Akademik Dil Becerilerine Yönelik Algılarının Metaforlar Aracılığıyla Belirlenmesi

Bayrakdar E.

Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi, cilt.5, sa.3, ss.501-533, 2025 (TRDizin)

Özet

Bu çalışmada, uluslararası öğrencilerin Türkçe akademik dil becerilerine yönelik algılarının metaforlar aracılığıyla belirlenmesi ve metafor kategorilerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada nitel araştırma stratejisi içerisinde yer alan olgu bilim (fenomenoloji) deseni temel alınmıştır. Çalışmanın katılımcılarını, C1 düzeyi ve akademik Türkçe eğitimini tamamlamış, ülkemizdeki farklı üniversitelerin çeşitli bölümlerinde öğrenimlerine devam eden 79 uluslararası öğrenci oluşturmuştur. Çalışma grubu belirlenirken amaçlı örnekleme türleri içerisinde yer alan ölçüt örneklemesi kullanılmıştır. Çalışma kapsamında veri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan ve iki bölümden oluşan metafor formu kullanılmıştır. Metafor formunun ilk bölümünde katılımcıların kişisel bilgilerine ilişkin maddeler, ikinci bölümünde ise uluslararası öğrencilerin Türkçe akademik dil becerilerine yönelik görüşlerini belirtmeleri amacıyla “Akademik dinleme … gibidir; çünkü …”, “Akademik konuşma … gibidir; çünkü …”, “Akademik okuma … gibidir; çünkü …”, “Akademik yazma … gibidir; çünkü …” şeklinde eksik bırakılmış dört cümle yer almaktadır. Elde edilen veriler, içerik çözümlemesi türlerinden kategorisel çözümleme tekniği ile çözümlenmiştir. Çalışma sonucunda, uluslararası öğrenciler tarafından üretilen akademik dinleme becerisine yönelik 64 farklı metaforun 7, akademik konuşma becerisine yönelik 62 farklı metaforun 13, akademik okuma becerisine yönelik 56 farklı metaforun 10 ve akademik yazma becerisine yönelik 60 farklı metaforun 11 kategoride toplandığı tespit edilmiştir. Bu kategoriler içinde akademik dinleme becerisi için en fazla metaforun “dikkat ve odaklanma”, akademik okuma becerisi için “keşfetme ve öğrenme aracı”, akademik konuşma ve akademik yazma becerileri için “sistematiklik” kategorisinde yer aldığı belirlenmiştir.

In this study, it is aimed to determine international students' perceptions of Turkish academic language skills through metaphors and to examine metaphor categories in relation to various variables. In line with this purpose, the study was based on the phenomenology design within the qualitative research strategy. The participants consisted of 79 international students who had completed C1-level and academic Turkish instruction and were continuing their studies in different departments at various universities in Türkiye. Criterion sampling, which is one of the purposeful sampling types, was used to determine the study group. Data were collected using a metaphor form prepared by the researcher, consisting of two sections. In the first section of the metaphor form, there are items related to the personal information of the participants, and the second section contained four incomplete sentences designed to elicit their views on Turkish academic language skills: “Academic listening is like … because …”, “Academic speaking is like … because …”, “Academic reading is like … because …”, and “Academic writing is like … because …”. The data obtained were analyzed with the categorical analysis technique, one of the types of content analysis. As a result of the study, it was found that 64 different metaphors produced by international students for academic listening skills were grouped into 7 categories; 62 different metaphors for academic speaking skills into 13 categories; 56 different metaphors for academic reading skills into 10 categories; and 60 different metaphors for academic writing skills into 11 categories. Among these categories, it was determined that the category with the highest number of metaphors was “attention and concentration” for academic listening, “a means of discovery and learning” for academic reading and “systematicity” for both academic speaking and academic writing skills.